Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын (НӨАТ) хасалт хийх эрх үүсэхэд шаардлагатай бодит худалдан авалтыг нотлох баримтын хүрээ, нотлох баримтын үнэлгээний эрх зүйн маргаан. Татварын байцаагч нь бэлтгэн нийлүүлэгчийн гаргасан НӨАТ-ын падаан болон худалдан авагчийн санхүүгийн баримтуудад гүйлгээ бүрэн тусгаагүй, баримт хий бичилттэй гэж үзэн татварын хасалтыг хасч, нөхөн тооцох шийдвэр гаргасан. Нэхэмжлэгч нь баримт бичиг хууль бус гэдгийг шүүхээр тогтоогоогүй тул татварын актын хэсгийг хүчингүй болгохыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Татварын акт тавьсан нь хууль бус. Худалдан авалтын падаан болон бусад баримт нь хууль бус, хуурамч гэдгийг шүүхийн шийдвэрээр тогтоогоогүй байхад НӨАТ-ын буцаан авалтыг хасч тооцох нь зөв биш. Мөн худалдан авалтыг санхүүгийн баримтандаа бүрэн тусгасан тул татвар хасах эрхтэй гэж үзэв.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Татвар төлөгчөөр бодит худалдан авалт хийлгүй төсөвт төлөх татвараас хасалт хийсэн бөгөөд баримт бичиг нь "хий бичилттэй" болох нь нотлогдсон тул НӨАТ-ыг хасах эрх үүсээгүй. Худалдан авагч талын нягтлан бодох бүртгэлийн бусад баримтаар гүйлгээ нотлогдоогүй гэж үзэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан болон давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон бөгөөд Улсын дээд шүүх доод шатны шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээв. Шүүх нь НӨАТ-ын хасалт хийх эрх нь зөвхөн нэхэмжлэл, падаан, нягтлан бодох бүртгэлийн бусад баримтад тусгагдсанаар үүсэх бөгөөд нэхэмжлэгч гаргасан падаан, ордер зэрэг баримт нь НӨАТ төлснийг нотлох хангалттай баримт биш, худалдан авагч талын нягтлан бодох бүртгэлийн бусад баримтаар гүйлгээ нотлогдоогүй тул татвар хасах эрх үүсээгүй гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Нэмэгдсэн өртгийн албан татварыг төсөвт төлөх татвараас хасах эрх нь зөвхөн нэхэмжлэл, падаан болон нягтлан бодох бүртгэлийн бусад баримтад тусгагдсаны үндсэн дээр үүснэ (Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хууль 14.3).
• НӨАТ-ын падаан дангаараа НӨАТ төлснийг нотлохгүй бөгөөд худалдан авагч талын төлбөрийн нэхэмжлэл, гэрээ, дансны бүртгэл зэрэг нягтлан бодох бүртгэлийн бусад баримтаар гүйлгээ гарсан нь нотлогдсон тохиолдолд л хасалт хийх эрх үүснэ.
• Шүүх нь худалдан авагч талын "аль нэг газраас бодитоор бараа худалдан аваагүй" гэж дүгнээгүй, харин худалдан авалтыг нотлох баримт дутмаг, баримт бичигт гүйлгээ бүрэн тусгаагүй тул татварын байцаагчийн актын шийдвэрийг хууль зөрчөөгүй гэж үзэв.