Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Оршин суугч бус этгээдэд шилжүүлсэн төлбөрт Нэмэгдсэн өртгийн албан татвар (НӨАТ) ногдуулах болон Монгол улсад байрладаггүй албан татвар төлөгчдийн орлогод татвар ногдуулах эрх зүйн тайлбарын маргаан. Татварын байцаагч нар хяналт шалгалт хийж, гадаад ярианы үйлчилгээ болон бусад үйлчилгээний төлбөрт НӨАТ ногдуулахгүй байсан зөрчлийг тогтоож, нөхөн татвар, торгууль, алданги, хүүгийн төлбөр ногдуулсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Татварын байцаагчийн тогтоосон зарим төлбөрүүд нь хууль бус, учир нь гадаад ярианы үйлчилгээний төлбөрт дотоодын хэрэглэгчээс НӨАТ авч төсөвт төлсөн байхад гадаад кариер руу шилжүүлэхдээ дахин НӨАТ ногдуулсан нь нэг үйлчилгээнд татварыг давхардуулах эрсдэлтэй, мөн хуулийн өөрчлөлтийг буруу хэрэглэсэн тул хүчингүй болгох шаардлагатай.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Татварын хууль тогтоомжийн дагуу оршин суугч бус этгээдэд шилжүүлэх төлбөрт НӨАТ ногдуулах ёстой бөгөөд тогтоосон акт нь хууль ёсны үндэслэлтэй.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх татварын актаар ногдуулсан төлбөрийн зарим хэсгийг өршөөл үзүүлэх тухай хуулийн дагуу хэлтрүүлж, төлбөрийн хэмжээг багасгасан байна. Энэхүү давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, гадаад ярианы төлбөр, сувгийн түрээсийн төлбөрт ногдуулсан нөхөн татвар болон түүний хүү, торгуулийг хасаж, төлбөрийн хэмжээг багасгахаар шийдвэрлэв. Учир нь гадаад ярианы төлбөрийг шилжүүлэхэд нэмэгдсэн өртгийн албан татварыг давхардуулан ногдуулсан нь нэг үйлчилгээнд татварыг хоёр дахин ногдуулахгүй байх зарчмыг зөрчсөн тул нөхөн татвар ногдуулсан нь үндэслэлгүй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Нэг үйлчилгээнд нэмэгдсэн өртгийн албан татварыг давхардуулан ногдуулахгүй байх зарчмын дагуу, дотоодын хэрэглэгчээс НӨАТ авч төсөвт төлсөн байхад гадаад кариерын өглөгт ногдуулсан НӨАТ нь үндэслэлгүй (Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хууль 17.1).
• Монгол улсад байрладаггүй албан татвар төлөгчийн орлогод татвар ногдуулахдаа хуулийн өөрчлөлтийн үйлчлэх хугацаа болон нутаг дэвсгэрийн, эс үүсвэрийн зарчмын ялгааг зөв тайлбарлах ёстой.
• Татварын алба нь татварын хууль тогтоомжийг хэрэгжүүлэх, татвар төлөгчид мэдээллээр ханган зөвлөгөө өгөх үүрэгтэй тул хууль тогтоомжийг буруу тайлбарлан, цар хүрээг өргөтгөж акт тавихгүй байх ёстой (Татварын ерөнхий хууль 22.1.1, 28.1.1).