Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Ц.А, Ж.Б нар 1995 онд гэр бүл болж, 1998 онд гэрлэлтээ батлуулсан бөгөөд 2000 оноос хойш тусдаа амьдарч эхэлсэн. Ж.Б нь 2000 оноос хойш С.Д-тэй хамтран амьдарч, 2004 онд Баянгол дүүргийн 1 дүгээр хороо, 2-р хороолол, ЗА байр, 59 тоот орон сууцыг худалдан авч, Ж.Б, С.Д, Б.Ц нар хамтран өмчлөгчөөр бүртгүүлсэн. 2006 оны 10 дугаар сарын 04-ний өдөр Ж.Б нь орон сууцны өмчлөгчөөс хасагдаж, С.Д, Б.Ц нар өмчлөгчөөр үлдсэн. Ж.Б нь 2011 оны 5 дугаар сарын 09-ний өдөр нас барсан.
• Нэхэмжлэгч: Ц.А, А.Д, Б.И нар нь 2006 оны 10 дугаар сарын 04-ний өдрийн "Орон сууцны өмчлөлөөс хамтран өмчлөгч хасуулах хэлцэл"-ийг хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоолгох, уг орон сууцнаас Ж.Б-д ногдох хувийг өвлөх эрхтэй болохыг тогтоолгох, 59 тоот орон сууцны анхны өмчлөгчийг тогтоолгохыг шаардсан. Ж.Б нь гэр бүлийн дундын өмч болох 36 тоот байрыг зарж, уг мөнгөөр 59 тоот орон сууцыг худалдан авсан тул энэ нь гэр бүлийн дундын өмч гэж үзсэн.
• Хариуцагч: С.Д нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, Ж.Б нь өмчлөх эрхийн бүртгэлээс нэрээ хасуулахдаа хүүхэддээ байрыг үлдээх хүсэлтэй байсан. Ж.Б, С.Д нар 2001 оноос хамтран амьдарч байх хугацаанд 59 тоот орон сууцыг бий болгосон тул Ц.А-гийн дундын өмчид хамаарахгүй. Мөн өвлүүлэгчид ямар нэгэн эд хөрөнгө, эрх байхгүй тул өвлөх эрхийн шаардлагыг хүлээн зөвшөөрөх боломжгүй гэж маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2017-04-06, Дугаар: 102/ШШ2017/00974
• Шийдвэр: 2006 оны 10 дугаар сарын 04-ний өдрийн орон сууцны хамтран өмчлөгч хасуулах хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоож, Ц.А, Б.И нарыг Ж.Б-д ногдох хэсгээс бусад хууль ёсны өвлөгчдийн нэгэн адил өвлөх эрхтэй болохыг тогтоож, А.Д-ийн өвлөх эрхтэй болохыг тогтоолгох болон 59 тоот орон сууцны анхны өмчлөгчийг Ж.Б-ээр тогтоолгохыг хүссэн нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 56.1.8, 520.1.1. Ж.Б, Ц.А нарын гэрлэлт цуцлагдаагүй байсан тул Ж.Б-ийн нэр дээрх эд хөрөнгийн ногдох хэсэг нь Иргэний хуулийн 126.2.4-т зааснаар гэр бүлийн дундын эд хөрөнгөд хамаарна.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2017-06-28, Дугаар: 1479
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч С.Д
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, хэрэглэх ёсгүй хуулийг хэрэглэсэн.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
• Үндэслэл: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2017-11-20, Дугаар: 210/МА2017/01309
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Б.Эрхбаяр, өмгөөлөгч Б.Батбаяр
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлал нь хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглээгүй, хэрэглэх ёсгүй хуулийг хэрэглэсэн, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийг зөрчсөн.
• Шийдвэр: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалын тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтад Иргэний хуулийн 128.4-ийг нэмж, бусад заалтыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Ц.А, Ж.Б нарын гэрлэлт цуцлагдаагүй байсан тул гэрлэлт хүчин төгөлдөр байна.
• Ж.Б-ийн нэр дээрх эд хөрөнгийн ногдох хэсэг нь Иргэний хуулийн 126.2.4-т зааснаар гэр бүлийн дундын эд хөрөнгөд хамаарна.
• Ж.Б нь гэрлэлт цуцлуулах маргааныг шийдвэрлүүлэх үед дундын эд хөрөнгийн маргааны талаар мэдэж байсан бөгөөд орон сууцыг битүүмжлэлээс чөлөөлүүлсний дараа хамтран өмчлөгчөөс хасагдсан.
• Ж.Б нь өмнөх 36 тоот байрыг бусдад худалдсан, 59 тоот орон сууцны хамтран өмчлөгчөөс хасуулснаар нэхэмжлэгчийн ногдох хэсгээ авах боломжгүй болж, эрх нь зөрчигдсөн.
• Ж.Б-ийн орон сууцны түүнд ногдох хэсгийг өвийн зүйл гэж тодорхойлж, Ц.А, Б.И нарыг бусад өвлөх эрхтэй этгээдүүдийн хамт өвлөх эрхтэй болохыг тогтоосон нь Иргэний хуулийн 515.1, 520.1.1-ийг зөрчөөгүй.
• А.Д нь Ж.Б-ийг нас барах үед насанд хүрч, тусдаа амьдарч байсан бөгөөд Ж.Б нь түүнийг албан ёсоор үрчилж аваагүй тул Иргэний хуулийн 520.3-т зааснаар өвлөгчид хамаарахгүй.
• Иргэний хуулийн 128.4-т зааснаар гэр бүлийн гишүүний хэн нэг нь эд хөрөнгөө дур мэдэн бусдад шилжүүлсэн бол эрх нь зөрчигдсөн гэр бүлийн гишүүн зөрчигдсөн эрхээ сэргээлгэх эрхтэй байна.
• Өмнө нь шийдвэрлэгдсэн хэргүүд нь одоо шийдвэрлэгдэж буй хэрэгт Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 40.4, 65.1.6-д заасан үндэслэлийг буюу уг маргааны талаар хуулийн хүчин төгөлдөр шийдвэр гарсан гэх байдлыг бий болгоогүй.
• Нэхэмжлэгч Ц.А нь 2006 оны 10 дугаар сарын 4-ний өдөр байгуулагдсан “Орон сууцны өмчлөлөөс хамтран өмчлөгч хасуулах хэлцэл”-ийг хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоолгосноор 59 тоот орон сууцны ногдох хэсгээс өвлөх эрхтэй болохыг тогтоолгох эрх нь нээгдэж байгаа тул энэ талаар хуулийн хүчин төгөлдөр шийдвэр гарсан гэж үзэхгүй.