Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Д.Одонгуа, С.Ганбат нар гэрлэлтээ цуцлуулах үедээ Баянгол дүүрэг, 34А байрны 58 тоот орон сууцыг гэр бүлийн дундын өмч мөн эсэх, уг байрны өмчлөгчийг тогтоох, С.Дэлгэрийн нэр дээрх өмчлөх эрхийн гэрчилгээг хүчингүй болгох, С.Дэлгэр болон “Сайхан булган” ХХК-ийн хооронд байгуулсан гэрээг хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоолгох маргаан үүсжээ. С.Дэлгэр нь орон сууцыг хууль бус эзэмшлээс чөлөөлүүлэх сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
• Нэхэмжлэгч: Д.Одонгуа, Г.Алтанзул, Б.Анар, Г.Мандах нар нь орон сууцыг гэр бүлийн хамтран өмчлөх дундын өмч мөн болохыг тогтоож, өөрсдийгөө өмчлөгчөөр тогтоолгох, С.Дэлгэрийн өмчлөх эрхийн гэрчилгээг хүчингүй болгох, С.Дэлгэр болон “Сайхан булган” ХХК-ийн хооронд байгуулсан гэрээг хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоолгохыг шаардсан.
• Хариуцагч: С.Дэлгэр, С.Ганбат нар нь орон сууц нь гэр бүлийн дундын өмч биш, С.Дэлгэр өөрийн хөрөнгөөр худалдан авсан тул нэхэмжлэлийг зөвшөөрөхгүй, мөн нэхэмжлэгч нарыг орон сууцнаас албадан гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2016-11-17, Дугаар: 102/ШШ2016/05759
• Шийдвэр: Д.Одонгуа, Г.Алтанзул, Б.Анар, Г.Мандах, С.Дэлгэр нарыг орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоож, бүртгэлд өөрчлөлт хийхийг Оюуны өмч, Улсын бүртгэлийн Ерөнхий газарт даалгаж, бусад үндсэн нэхэмжлэлийн болон сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 108.1, Эд хөрөнгө өмчлөх эрх, түүнтэй холбоотой эд хөрөнгийн бусад эрхийн улсын бүртгэлийн тухай хуулийн 19.1.2.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2017-02-08, Дугаар: 408
• Гомдлол гаргагч: Д.Одонгуа, С.Дэлгэр
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр нь хууль ёсны болон үндэслэл бүхий биш байна.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөн найруулж, Д.Одонгуа, Г.Алтанзул, Б.Анар, Г.Мандах нарыг орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоолгох, С.Дэлгэр болон “Сайхан булган” ХХК-ийн хооронд байгуулсан гэрээг хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоолгох шаардлагуудыг тус тус хэрэгсэхгүй болгож, үл хөдлөх эд хөрөнгө өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээг хүчингүй болгох шаардлагад холбогдох хэргийг хэрэгсэхгүй болгож, нэхэмжлэгч нарын хууль бус эзэмшлээс С.Дэлгэрийн орон сууцыг чөлөөлсөн.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 128.3, 56.1.8, 106.1.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2017-04-20, Дугаар: 408
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч Д.Одонгуа, Б.Анар, өмгөөлөгч Б.Энхтуяа
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх нотлох баримтыг дутуу үнэлж, хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн, гэр бүлийн бусад гишүүдийн өмчлөх эрхийг зөрчсөн.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгч нарын гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Иргэний хуулийн 126.1-д зааснаар гэрлэснээс хойш хамтран амьдарсан хугацаанд бий болсон гэр бүлийн гишүүдийн хуваарьт хөрөнгөөс бусад хөрөнгө нь гэр бүлийн гишүүдийн хамтран өмчлөх дундын өмчид хамаарна.
• Иргэний хуулийн 126.2.1, 126.2.2-т зааснаар гэрлэгчдийн хамтын хөдөлмөр, аж ахуйн үйл ажиллагаанаас олсон орлого, мөнгөн хуримтлал, шинээр бий болсон хөрөнгө, уг хөрөнгөөр олж авсан үл хөдлөх, хөдлөх эд хөрөнгө нь 126.2.4.-т зааснаар гэрлэгчдийн хэн нэгний нэр дээр байгаагаас үл шалтгаалан гэр бүлийн гишүүдийн дундаа хамтран өмчлөх эд хөрөнгө байна.
• Гэр бүлийн гишүүд нь хамтран өмчлөх дундын эд хөрөнгөө эзэмших, ашиглах, захиран зарцуулах адил эрх эдэлж, харилцан тохиролцсоны үндсэн дээр эд хөрөнгөө эзэмшиж, ашиглаж, захиран зарцуулах талаар Иргэний хуулийн 128.1-д заасан.
• Иргэний хуулийн 128.2, 128.3.-т зааснаар гэр бүлийн гишүүдийн хэн нэг нь хамтран өмчлөх дундын өмчийн үл хөдлөх эд хөрөнгөө захиран зарцуулахдаа гэр бүлийн насанд хүрсэн гишүүний бичгээр гаргаж, нотариатаар гэрчлүүлсэн зөвшөөрлийг авах ёстой.
• Хэлцэл хийгдэх үед өмчлөгчөөр бүртгэгдээгүй байсан гэр бүлийн гишүүн хэлцлийн хүчин төгөлдөр байдлын талаар маргах эрхгүй.
• Иргэний хуулийн 183.1-д зааснаар эрх шилжүүлж байгаа этгээдийн нэр дээр улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн эрхийг хэлцлийн үндсэн дээр олж авч байгаа этгээд улсын бүртгэлд бичигдсэн тэмдэглэлийг буруу ташаа болохыг мэдэж байсан, эсхүл уг бүртгэлийг буруу ташаа гэж эсэргүүцсэнээс бусад тохиолдолд үнэн зөв гэж тооцно.
• С.Дэлгэр нь “Сайхан булган” ХХК-тай байгуулсан гэрээний үндсэн дээр орон сууцыг худалдан авч, улсын бүртгэлд өмчлөгчөөр бүртгэгдсэн тул уг гэрээг нэхэмжлэгч нарын зөвшөөрөлгүй хийсэн хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж үзэхгүй.
• Хариуцагч С.Ганбат нь Д.Одонгуатай гэр бүл байх хугацаанд дээрх орон сууцны үнэд 34.542.908 төгрөг төлсөн нь тогтоогдсон тул энэ хэмжээг гэр бүлийн гишүүдийн хамтран өмчлөх дундын хөрөнгө гэж үзэх боловч, нэхэмжлэгч нь хариуцагч С.Ганбатыг Иргэний хуулийн 128.4-т зааснаар өөрт учирсан хохирлыг шаардах эрхтэй.