Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Сонгуулийн ажиллагааны үеэр санал тоолох төхөөрөмжөөс гарсан дүнг үндэслэн нэр дэвшигчийг тогтоох, санал тоолох төхөөрөмжийн дүнг гар аргаар тоолж нэмж нэгтгэсэн нь хууль зүйн маргаан үүсгэв. Сонгуулийн хороо санал тоолох төхөөрөмжөөс гарсан дүнг нэр дэвшигчдийн саналтай нэмж, гар аргаар тоолсон дүнг үндэслэн нэр дэвшигчийг сонгогдсонд тооцсон тогтоол гаргасан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Санал тоолох төхөөрөмжийн дүнг үндэслэх ёстой бөгөөд гар аргаар тоолсон дүнг үндэслэн нэр дэвшигчийг сонгогдсонд тооцсон нь сонгох, сонгогдох эрхийг хязгаарласан гэж үзсэн.
• Гуравдагч этгээд (нэр дэвшигч): Сонгуулийн хорооны тогтоолоор нэр дэвшигчийн холбогдох хэсгийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэгчийг сонгогдсон гэж тогтоосон нь хууль бус гэж маргасан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан болон давж заалдах шатны шүүх нэр дэвшигчийг сонгогдсонд тооцсон шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Улсын дээд шүүх гуравдагч этгээдийн гомдлыг хангахгүй орхиж, доод шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн тул сонгуулийн хорооны тогтоол нь хууль зүйн зохицуулалттай нийцэхгүй, учир нь санал тоолох төхөөрөмжийн гэмтэл, саатал гарсан гэх баримт нотлогдоогүй байхад санал тоолох төхөөрөмжийн дүнг гар аргаар тоолж нэмж нэгтгэсэн нь хууль бус юм.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Санал тоолох төхөөрөмжөөс гарсан дүнгийн хуудас нь тухайн хэсгийн санал хураалтын дүн байна тул түүнийг үндэслэн тооллогыг хийх ёстой (Сонгуулийн тухай хууль 97.4).
• Саналыг гар аргаар тоолох нь зөвхөн санал тоолох төхөөрөмж гэмтсэн, саатал гарсан тохиолдолд хэрэгжих нөхцөл тул төхөөрөмж хэвийн ажиллаж байсан үед гар аргаар тоолсон нь хууль зөрчсөн гэж дүгнэв (Сонгуулийн тухай хууль 97.5).
• Санал тоолох төхөөрөмжид уншигдсан саналын хуудас нь хүчинтэй саналын хуудас байх ёстой тул төхөөрөмж хэвийн ажиллаж байсан бол түүнийг үгүйсгэх үндэслэлгүй (Сонгуулийн тухай хууль 99.5).