Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Сонгуулийн хууль тогтоомж зөрчсөн эсэхийг шүүхээр тогтоогдоогүй байхад сонгуулийн хороо нэр дэвшигчийг жагсаалтаас хасах эрх мэдлээ хэтрүүлсэн эрх зүйн маргаан. Сонгуулийн хороо нэр дэвшигч хууль бус сурталчилгаа явуулсан гэж үзэн түүнийг нэрсийн жагсаалтаас хасаж, сонгуулийн дүнг хүчингүй болгосон. Энэхүү шийдвэр нь нэр дэвшигчийн сонгогдох эрхийг хязгаарласан захиргааны акт юм.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Сонгуулийн хорооны тогтоол нь хууль бус, илт үндэслэлгүй тул хүчингүй болгож, нэр дэвшигчийн эрхийг сэргүүлэхийг шаардсан.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нэр дэвшигч хуулиар хориглосон үйлдэл хийсэн нь тогтоогдсон тул сонгуулийн хороо хуулийн дагуу тогтоол гаргасан бөгөөд доод шатны шийдвэр зөв гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Доод шатны шүүхүүд нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрч, сонгуулийн хорооны тогтоолыг илт хууль бус гэж үзсэн. Улсын дээд шүүх доод шатны шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхисон. Шүүх нь захиргааны зөрчлийг тогтоох эрх сонгуулийн хороонд биш, харин цагдаагийн байгууллага эсвэл шүүхэд байдаг тул зөрчлийг эрх бүхий байгууллагаар шалгаж, тогтоогоогүй байхад сонгуулийн хороо нэр дэвшигчийг хасах шийдвэр гаргах нь хуульд заасан үндэслэл бүрдээгүй гэж дүгнэсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Сонгуулийн хууль тогтоомж зөрчсөн эсэхийг шүүхээс тогтоож, шийдвэр нь хуулийн хүчин төгөлдөр болсон байх ёстой (Сонгуулийн тухай хууль 3.1.7).
• Захиргааны зөрчлийг шалгах эрх цагдаагийн байгууллагад, шийдвэрлэх эрх шүүгчид хамаарах бөгөөд сонгуулийн хороо эдгээр асуудлыг шийдвэрлэх эрх хэмжээгүй (Сонгуулийн тухай хууль 117.1, 117.2).
• Нэр дэвшигчийг нэрсийн жагсаалтаас хасах үндэслэл нь зөвхөн эрх бүхий байгууллагаар шалгагдан, тогтоогдсон захиргааны зөрчил байх үед л бүрдэнэ (Сонгуулийн тухай хууль 159.3).