Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Сонгуулийн хууль зөрчсөн үйлдлийг шүүх эцэслэн тогтоож, шийдвэр нь хүчин төгөлдөр болоогүй байхад Сонгуулийн хороо нэр дэвшигчийг нэрсийн жагсаалтаас хасах эрхгүй байх хууль зүйн маргаан. Нэр дэвшигчийг сонгогчдын санал татах зорилгоор мөнгө тараасан гэж үзэн Сонгуулийн хороо түүнийг жагсаалтаас хасах тогтоол гаргасан. Нэхэмжлэгч энэхүү шийдвэрийг хууль бус гэж үзэн хүчингүй болгохыг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Сонгуулийн хууль зөрчсөн болохыг шүүх эцэслэн тогтоож, шийдвэр нь хүчин төгөлдөр болоогүй байхад Сонгуулийн хороо нэр дэвшигчийг хасах эрхгүй, зөрчлийг шалгах эрх нь цагдаагийн байгууллагад хамаатай гэж үзэн тогтоолыг хүчингүй болгохыг шаардсан.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Сонгуулийн хуульд орон нутгийн сонгуульд шүүхийн шийдвэр шаардахгүй гэж тусгайлан заагаагүй, Сонгуулийн хороо нь зөрчил гаргасныг үнэлж, нэр дэвшигчийг хасах бүрэн эрхтэй гэж үзэн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгохыг хүссэн.

Шатуудын шийдвэр

Доод шатны шүүхүүд нэхэмжлэлийг хангаж, Сонгуулийн хорооны тогтоолыг хүчингүй болгосон. Улсын дээд шүүх доод шатны шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхив. Учир нь Сонгуулийн хуулийн ерөнхий зарчмын дагуу зөрчлийг цагдаагийн байгууллага шалгаж, шүүхийн хүчин төгөлдөр шийдвэрээр тогтоосон тохиолдолд л Сонгуулийн хороо нэр дэвшигчийг хасах эрхтэй бөгөөд ийм шийдвэр байхгүйгээр хороо өөрийн эрх мэдлийг хэтрүүлэн ашигласан нь хууль бус гэж үзэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Сонгуулийн хууль зөрчсөн болохыг шүүхээс тогтоож, тухайн шийдвэр хуулийн хүчин төгөлдөр болсон байх ёстой (Сонгуулийн тухай хууль 3.1.7).
• Сонгуулийн хуулийн ерөнхий зохицуулалтад үндэслэн орон нутгийн сонгуульд ч мөн зөрчлийг шалгах эрх нь цагдаагийн байгууллагад, тогтоох эрх нь шүүхэд хамаарна (Сонгуулийн тухай хууль 117.1).
• Сонгуулийн хороо нь цагдаагийн байгууллага болон шүүхийн шийдвэр байхгүйгээр, зөвхөн гомдол, бичлэг дээр үндэслэн нэр дэвшигчийг хасах шийдвэр гаргах нь хууль бус (Сонгуулийн тухай хууль 159.3).