Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Сонгуулийн хууль зөрчсөн эсэхийг шүүхээр тогтоогдоогүй байхад сонгуулийн хороо цагдаагийн байгууллагаас шалгагдаж буй гомдлын үндсэн дээр нэр дэвшигчдийн төлөөлөгчийн түр үнэмлэх олгохыг түр хугацаагаар түдгэлзүүлсэн захиргааны актын эсрэг маргаан үүссэн. Нэхэмжлэгчид сонгогчдын саналаар ялсан боловч хууль зөрчсөн гэж үзэгдэж байгаа учраас эрхээ хязгаарласан. Хариуцагч байгууллага нь цагдаагийн шалгалт дуусах хүртэл эрхийг нь хязгаарлах шаардлагатай гэж үзсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Сонгуулийн хорооны тогтоолыг хүчингүй болгож, төлөөлөгчийн үнэмлэх олгож, бүрэн эрхийг хүлээн зөвшөөрөхийг шаардсан. Хууль зөрчсөн нь зөвхөн шүүхээр тогтоогдвол л үр дагавар үүснэ гэж үзсэн.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нэр дэвшигчид хууль зөрчсөн гомдол цагдаад шалгагдаж байгаа тул сонгогчдын эрхийг хамгаалах үүднээс түр үнэмлэх олгохыг түдгэлзүүлсэн гэж тайлбарласан.

Шатуудын шийдвэр

Доод шатны шүүхүүд нэхэмжлэлийг хангаж, сонгуулийн хорооны тогтоолыг хүчингүй болгосон. Улсын дээд шүүх доод шатны шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. Шүүх цагдаагийн байгууллагаас шалгагдаж байгаа гэх үндэслэлээр төлөөлөгчийн эрхийг түдгэлзүүлэх нь хууль бус, учир нь хууль зөрчсөн эсэхийг тогтоох эрх зөвхөн шүүхэд хамаарах бөгөөд сонгуулийн хороо ийм эрхгүй гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Сонгуулийн хууль тогтоомж зөрчсөн нь зөвхөн маргаан хянан шийдвэрлэх эрх бүхий этгээдийн (шүүх) шийдвэрээр тогтоогдсон тохиолдолд л сонгуулийн дүн хүчингүй болно (Сонгуулийн тухай хууль 161.3).
• Сонгуулийн хороо нь нэр дэвшигчийг нэрийн жагсаалтаас хасах эсвэл төлөөлөгчийн үнэмлэх олгохыг түдгэлзүүлэх эрхгүй бөгөөд зөвхөн сонгогдсон нэр дэвшигчдийн жагсаалтыг баталгаажуулж, үнэмлэх олгох үүрэгтэй (Сонгуулийн тухай хууль 161.4).
• Сонгуулийн хорооны шийдвэр нь бүрэлдэхүүний гуравны хоёроос доошгүй ирцтэй, олонхийн саналаар хуралдаанаар хэлэлцэгдсэн байх ёстой бөгөөд хурлын тэмдэглэл байхгүй бол шийдвэрийг хүчингүй гэж үзнэ (Сонгуулийн тухай хууль 27.2).