Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Бүтээгдэхүүн хуваах гэрээний дагуу ажиллаж буй аж ахуйн нэгж гадаадын иргэдээс нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөх үүрэгтэй эсэх, мөн тухайн гэрээний чөлөөлөх заалт үйлчлэх эсэхэд үндэслэн ногдуулсан төлбөрийг хүчингүй болгуулах маргаан. Захиргааны байгууллага нь хуулийн дагуу шимтгэл ногдуулсан бол нэхэмжлэгч компани нь олон улсын гэрээний статус бүхий Бүтээгдэхүүн хуваах гэрээний дагуу чөлөөлөгдсөн гэж үзэн эсэргүүцсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Бүтээгдэхүүн хуваах гэрээний дагуу гадаадын ажилчдын нийгмийн даатгалын шимтгэлээс чөлөөлөгдөх ёстой. Гэрээ нь Засгийн газраас баталсан тул харьяа агентлагууд шууд биелүүлэх үүрэгтэй бөгөөд төлбөр ногдуулах нь хууль бус.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн дагуу гадаадын иргэдийг албан журмаар даатгуулах үүрэгтэй. Бүтээгдэхүүн хуваах гэрээ нь олон улсын гэрээ биш тул нийгмийн даатгалын тухай хуулийн заалтыг дагаж мөрдөнө.

Шатуудын шийдвэр

Доод шатны шүүх нэхэмжлэлийг хангаж, захиргааны актыг хүчингүй болгосон. Улсын дээд шүүх доод шатны шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. Шүүх нь Бүтээгдэхүүн хуваах гэрээ нь нийтийн эрх зүйд хамаарахгүй, хувийн эрх зүйн эх сурвалж болохгүй тул нийгмийн даатгалын тухай хуулийн өөрөөр заасан олон улсын гэрээний заалттай адилтгах боломжгүй гэж үзсэн. Мөн гадаадын иргэний хөдөлмөрийн эрх зүйн харилцаа аль улсад бий болсон, цалин хөлсийг аль компаниас авсаныг тодруулах шаардлагатай гэж дүгнэсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Бүтээгдэхүүн хуваах гэрээ нь Засгийн газраас баталсан ч нийтийн эрх зүйд хамаарахгүй, хувийн эрх зүйн эх сурвалж болохгүй тул нийгмийн даатгалын тухай хуулийн дагуу шимтгэл төлөх үүрэг үүснэ. (Нийгмийн даатгалын тухай хууль 2.2)
• Нийгмийн даатгалын тухай хуульд олон улсын гэрээнд өөрөөр заасан тохиолдолд л гэрээний заалтыг дагаж мөрдөхөөр заасан бөгөөд Бүтээгдэхүүн хуваах гэрээ нь энэ хүрээнд хамаарахгүй. (Нийгмийн даатгалын тухай хууль 2.2)
• Гадаадын иргэний хөдөлмөрийн эрх зүйн харилцаа, цалин хөлсийг аль компаниас авсаныг тодруулах нь хэргийг зөв шийдвэрлэхэд ач холбогдолтой. (Нийгмийн даатгалын тухай хууль 4.2.2)