Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Нийгмийн даатгалын шимтгэл тооцох үндэслэл болсон хөдөлмөрийн хөлс, түүнтэй адилтгах орлогыг тодорхойлох, мөн гэрээт ажилтнуудтай байгуулсан гэрээний хэлбэр, төрлийг эрх зүйн үүднээс зөв ангилж, шимтгэл ногдуулах эсэхийг маргасан хэрэг. Ажил олгогч компани нь үндсэн ажилчдын цалингийн сангаас шимтгэл төлж, гэрээт ажилтнуудтай нь гэрээ байгуулаагүй тул шимтгэл төлөх үндэслэлгүй гэж үзсэн бол даатгалын байгууллага нь бодит олгосон хөлсөөс шимтгэл төлөх, гэрээ байгуулахгүйгээр хөлс олгосон нь зөрчил гэж үзсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Нийгмийн даатгалын улсын байцаагчийн шимтгэл нөхөн төлүүлэх актыг хүчингүй болгохыг хүссэн. Үндэслэл нь: үндсэн ажилчдын шимтгэлийг хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээгээр тооцон төлсөн нь хууль зөрчөөгүй, гэрээт ажилтнуудтай байнгын ажлын байраар хангаагүй, гэрээ байгуулаагүй тул шимтгэл төлөх үндэслэлгүй гэж үзсэн.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нэхэмжлэлийг хүлээн зөвшөөрөхгүй гэж үзсэн. Үндэслэл нь: ажилчдад олгосон бодит цалингаас шимтгэл төлөөгүй нь хууль зөрчсөн, гэрээт ажилтнуудтай хөлсөөр ажиллах эсвэл ажил гүйцэтгэх гэрээ байгуулаагүй ч хөлс олгосон нь шимтгэл ногдох орлого мөн, татварын тайланд тусгасан ч даатгалын тайланд тусгаагүй нь хууль бус үйлдэл гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан болон давж заалдах шатны шүүхүүд нэхэмжлэлийг хангаж, улсын байцаагчийн актыг хүчингүй болгосон. Улсын дээд шүүх доод шатны шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг анхан шатны шүүхэд дахин хэлэлцүүлэхээр буцаасан. Үүний шалтгаан нь: ажил олгогч компаниас олгосон бодит цалингийн зөрүүг шалган тодруулаагүй, гэрээт ажилтнуудтай хэр хичнээн хүн, ямар хугацаагаар, хэдэн хөлсөөр ажиллуулсан, эдгээр нь шимтгэл ногдуулах орлого мөн эсэхийг нотлох баримтаар ялган тогтоогдоогүй тул хууль зүйн дүгнэлт хийх боломжгүй гэж үзсэн. Мөн давж заалдах шатны шүүхийн "байнгын шинжтэй тогтмол хөлс олгоогүй" гэсэн нийтлэг дүгнэлт нь хуулийн шаардлагад нийцэхгүй байсан.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Нийгмийн даатгалын шимтгэл ногдуулах хөдөлмөрийн хөлс, түүнтэй адилтгах орлогод цалин хөлс, гэрээгээр тохирсон хөлс, түүнтэй адилтгах бусад орлого хамаарна. (Нийгмийн даатгалын тухай хууль 32)
• Ажил олгогч хөдөлмөрийн хөлсний сан, түүнтэй адилтгах орлого болон түүнд оногдох шимтгэлийг үнэн зөв тодорхойлж, тогтоосон хугацаанд нийгмийн даатгалын шимтгэлийг төлөх үүрэгтэй. (Нийгмийн даатгалын тухай хууль 17)
• Захиргааны хэргийг хянан шийдвэрлэхдээ маргааны эрх зүйн гол асуудлыг шийдэхэд шаардлагатай бодит баримт, нотлох хэрэгслийг бүрэн цуглуулж, ялган тогтоосон байх ёстой бөгөөд хангалтгүй баримтад үндэслэн нийтлэг дүгнэлт хийх нь зөв бус юм. (Захиргааны хэрэг хянан шийдвэрлэх тухай хууль 86.1, 87.1)