Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөх үүрэг, Бүтээгдэхүүн хуваах гэрээний чөлөөлөх заалтын хүчин төгөлдөр байдал, мөн алдангийг өршөөн хэлтрүүлэх хуулийн хэрэглээний эрх зүйн маргаан. Захиргааны байгууллага нь Бүтээгдэхүүн хуваах гэрээний дагуу гадаадын иргэдийг нийгмийн даатгалд даатгуулаагүй компанид нөхөн төлбөр, алданги ногдуулсан. Нэхэмжлэгч гэрээний заалт нь үндсэн эрх зүйн үндэслэлтэй, алдангийг өршөөх шийдвэр зөв гэж үзсэн бол хариуцагч дотоод хууль давамгайлна, алданги нь захиргааны шийтгэл тул өршөөл үзүүлэх хуульд хамрагдахгүй гэж эсэргүүцсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Бүтээгдэхүүн хуваах гэрээний дагуу гадаадын ажилчдын нийгмийн даатгалын шимтгэлээс чөлөөлөгдсөн. Анхан болон давж заалдах шатны шүүхүүд хуулийг буруу хэрэглэж, нотлох баримтыг буруу үнэлсэн. Мөн давж заалдах шатны шүүхийн алдангийг өршөөн хэлтрүүлсэн шийдвэр зөв, хяналтын шатны гомдол үндэслэлгүй.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Бүтээгдэхүүн хуваах гэрээний чөлөөлөх заалт нь Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн албан ёсны даатгуулах үүргийг зөрчсөн тул хүчингүй. Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн 20 дугаар зүйлийн алданги нь захиргааны шийтгэл биш тул өршөөн хэлтрүүлэх тухай хуульд хамрагдахгүй.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон, давж заалдах шатны шүүх шийдвэрийг хэвээр үлдээж алдангийг өршөөн хэлтрүүлсэн. Улсын дээд шүүх давж заалдах шатны магадлалыг хэвээр үлдээж, хяналтын журмаар гаргасан гомдлыг хангахгүй орхисон. Шүүх нь нийгмийн даатгалын тухай хуулийн хариуцлагын заалт нь захиргааны шийтгэл биш ч өршөөн хэлтрүүлэх тухай хуульд хамрагдах боломжтой гэж үзэж, нэхэмжлэгчийн эрх зүйн байдлыг дордуулахгүйн үүднээс доод шатны шийдвэрийг зөв гэж дүгнэсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Бүтээгдэхүүн хуваах гэрээний нийгмийн даатгалын шимтгэлээс чөлөөлөх заалт нь Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн албан ёсны даатгуулах үүргийг зөрчсөн тохиолдолд хүчин төгөлдөр үйлчлэхгүй, дотоод хууль дагаж мөрдөнө (Нийгмийн даатгалын тухай хууль 4.2).
• Нийгмийн даатгалын тухай хуулийн хариуцлагын заалтын дагуу ногдуулсан алданги нь захиргааны шийтгэл биш ч, тусгай хуулийн дагуу өршөөн хэлтрүүлэх боломжтой (Анхны ардчилсан сонгууль болж байнгын ажиллагаатай парламент байгуулагдсаны 25 жилийн ойг тохиолдуулан өршөөл үзүүлэх тухай хууль 4.3).
• Нийгмийн даатгалд даатгуулах үүрэг биелүүлээгүй этгээдэд ногдуулсан нөхөн төлбөр, алдангийг төлүүлэх ажиллагаа явагдаж байхад өршөөн хэлтрүүлэх шийдвэр гаргах нь хуульд нийцсэн (Нийгмийн даатгалын тухай хууль 20.1.1).