Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын ногдуулалт, гадаадын компаниудаас үйлчилгээ авахад суутган төлөх үүргийг биелүүлээгүй зөрчил, мөн төрийн өмчийн орон сууцыг ажилтанд шилжүүлэхэд албан татвар суутгаагүй зөрчлүүдэд үндэслэн татварын байцаагч нар акт гаргаж, төлбөр ногдуулсан. Нэхэмжлэгч компани гадаад ярианы үйлчилгээг сансар огторгуйд үзүүлсэн тул нутаг дэвсгэртээ хамаарахгүй, орон сууц хувьчлах хуулиар чөлөөлөгдсөн гэж маргасан. Доод шатны шүүхүүд татварын ногдуулалтыг хууль ёстой гэж үзсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Гадаад ярианы үйлчилгээ нь Монгол Улсын нутаг дэвсгэрт хамаарахгүй, хэрэглэгчээс нийт төлбөрт НӨАТ-ыг нэмж авч төлсөн тул давхар ногдуулалт үүсэхгүй. Орон сууц хувьчлах хуулийн дагуу үнэгүй шилжүүлсэн тул орлого биш гэж үзэв.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Гадаадын компани нэхэмжлэгчээр дамжуулан үйлчилгээ үзүүлж байгаа тул нутаг дэвсгэрт гүйцэтгэсэн үйлчилгээнд хамаарна. Нэхэмжлэгч гадаадаас үйлчилгээ авахдаа НӨАТ-ыг суутган төлөх үүргээ биелүүлээгүй. Орон сууцыг ажилтанд шилжүүлэх нь цалинтай адилтгах орлого тул албан татвар ногдуулах ёстой.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, давж заалдах шатны шүүх бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. Улсын дээд шүүх давж заалдах шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэлийг хангахгүй орхив. Учир нь нэхэмжлэгч компани гадаадын этгээдээс үйлчилгээ авахдаа нэмэгдсэн өртгийн албан татварыг үнэ дээр нь нэмж авч төсөвт төлөх суутган төлөгчийн үүргээ биелүүлээгүй тул Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хууль 16.1.2-т заасныг зөрчсөн байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Гадаад улсын компаниуд нэхэмжлэгчээр дамжуулан үйлчилгээ үзүүлж байгаа нь Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хууль 7.3.5, 7.4.9-д заасан бараа, ажил, үйлчилгээ худалдан авахтай адилтгаж үзэх ёстой.
• Нэхэмжлэгч компани гадаадаас үйлчилгээ авахдаа нэмэгдсэн өртгийн албан татварыг үнэ дээр нь нэмж авч төсөвт төлөх ёстой боловч суутган төлөх үүргээ биелүүлээгүй тул Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хууль 16.1.2-т заасныг зөрчсөн гэж дүгнэв.
• Нэмэгдсэн өртгийн албан татвар нь нэг бараа, ажил үйлчилгээнд нэг удаа ногдоно гэх ойлголт байхгүй тул татварын ногдуулсан төлбөр давхардуулан тооцогдож байгаа гэх маргаан үндэслэлгүй юм.