Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын хасалт хийх эрхтэй эсэх, ялангуяа хайгуулын үйл ажиллагаанд зарцуулсан төлбөрөөс татварыг буцаан авах боломжтой эсэхийг хуулийн тайлбарын хүрээнд маргасан. Татварын байцаагч нар хяналт шалгалт хийж, хайгуулын ажилд зориулсан бараа, ажил, үйлчилгээний төлсөн татварыг буцаан авах эрхгүй гэж үзэн төсвөөс буцаан авах дүнг тэгээр баталгаажуулсан. Энэхүү татварын актыг хүчингүй болгож, буцаан олголт хийлгэхийг нэхэмжлэгч шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Татварын байцаагчийн актыг хүчингүй болгож, хайгуулын ажилд зориулсан бараа, ажил, үйлчилгээний төлсөн нэмэгдсэн өртгийн албан татварыг буцаан авах эрхтэй гэж маргасан.
• Хариуцагч: Хайгуулын үйл ажиллагаа нь эцсийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх бус, судалгаа, үнэлгээ хийх зорилготой тул нэмэгдсэн өртгийн албан татвараас хасалт хийх боломжгүй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Доод шатны шүүхүүд нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. Улсын дээд шүүх доод шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхисон. Шүүх хайгуулын үйл ажиллагаа нь эцсийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх, хэрэглэгчдэд хүргэх үйлчилгээ үзүүлэх бус, эрдсийн нөөцийг судлах зорилготой тул нэмэгдсэн өртгийн албан татвараас хасалт хийх үндэслэлгүй гэж дүгнэсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хайгуулын үйл ажиллагаа нь эцсийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх, борлуулахад чиглэгдсэн үйлдвэрлэл эсхүл хэрэглэгчдэд хүргэх үйлчилгээ биш тул нэмэгдсэн өртгийн албан татвараас хасалт хийх үндэслэлгүй (Ашигт малтмалын тухай хууль 4.1.6).
• Хайгуулын үйл ажиллагаа эрхлэгч нь худалдан авсан бараа, ажил, үйлчилгээний хувьд эцсийн хэрэглэгч болж байгаа тул нэгэнт төлсөн татварыг буцаан шаардах эрхгүй (Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хууль 14.1).
• Нэмэгдсэн өртгийн албан татвараас чөлөөлөх болон хасалт хийх харилцааг зохицуулсан заалтууд нь хайгуулын үйл ажиллагаанд хамаарахгүй бөгөөд татвар ногдох бараа, ажил, үйлчилгээ мөн эсэхийг эхлээд тогтоосны дараа л эдгээр заалтууд үйлчилнэ (Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хууль 13, 14).