Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын хасалт хийх эрх — хайгуулын үйл ажиллагаанд зориулсан худалдан авалтын татвараас хасаж тооцох эсэх. Татвар төлөгч компани ашигт малтмалын хайгуулын зөвшөөрөлтэйгээр үйл ажиллагаа явуулж, хайгуулын ажилд зориулсан худалдан авалтын НӨАТ-ыг төсвөөс буцаан авахыг шаардсан. Татварын байгууллага хайгуулыг эцсийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх үйлдвэрлэл биш тул хасалт хийхгүй гэж үзэн татварын дүнг бууруулсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хайгуулын үйл ажиллагаа нь компанийн үндсэн эрхлэх үйл ажиллагаа бөгөөд худалдан авалт нь үйлдвэрлэл, үйлчилгээний зориулалттай тооцогдоно. Татварын байгууллагын өмнөх шийдвэрүүд хуулийг буруу тайлбарласан гэж үзэн нэхэмжлэл гаргасан.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Хайгуулын үйл ажиллагаа нь нэмүү өртөг шингээсэн эцсийн бүтээгдэхүүн борлуулах үйлдвэрлэл биш, харин эцсийн хэрэглэгч болж байгаа тул НӨАТ-ын хасалтад хамаарахгүй. Мөн ашиглалтын үе шатанд гарч болох бүтээгдэхүүн нь татвараас чөлөөлөгдөх тул хайгуулын үе шатны хасалтыг зөвшөөрөхгүй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан болон давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийг хангаж, татварын актыг өөрчлөхийг даалгасан. Улсын дээд шүүх доод шатны шийдвэрүүдийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Учир нь хайгуулын үйл ажиллагаа нь эцсийн бүтээгдэхүүн борлуулах үйлдвэрлэл биш тул НӨАТ-ын хасалтын эрх үүсгэхгүй. Хайгуулын үр дүнд гарч болох уул уурхайн бүтээгдэхүүн нь татвараас чөлөөлөгдөх эсвэл татвар ногдуулахгүй байх тул хайгуулын үйл ажиллагаанд зориулсан худалдан авалтын НӨАТ-ыг хасалтад хамааруулахгүй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хайгуулын үйл ажиллагаа нь эцсийн бүтээгдэхүүн үйлдвэрлэх, борлуулах үйлдвэрлэл биш тул татвар суутгагч нь эцсийн хэрэглэгч болж, хасалт хийх эрхгүй. (НӨАТ-ын хууль 14.1.1)
• Хайгуулын үр дүнд гарч болох уул уурхайн бүтээгдэхүүн нь татвараас чөлөөлөгдөх эсвэл татвар ногдуулахгүй байх тул түүнд зориулсан худалдан авалтын НӨАТ-ыг хасалтад хамааруулахгүй. (НӨАТ-ын хууль 14.4.3)
• Үйлдвэрлэл, үйлчилгээний зарим хэсгийг нь татвараас чөлөөлөгдөх, үлдсэн хэсгийг нь татвар ногдуулах үйлдвэрлэлд ашигласан бол зөвхөн татвар ногдох хэсэгт ногдох НӨАТ-ыг л хасч тооцно. (НӨАТ-ын хууль 14.7)