Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын (НӨАТ) хувьд хий бичилттэй баримт ашиглан татвар төлөхөөс зайлсхийсэн эсэх, татварын хяналт шалгалтад санхүүгийн баримт нотлох эсэх тухай маргаан үүсэв. Татвар төлөгч компани нь өөр нэгэн компаниас НӨАТ-ын падаан авсан боловч тухайн компани нь бодит борлуулалт хийгээгүй, хий бичилттэй падаан тараадаг байсан тул татварын алба нь уг худалдан авалтыг бодит бус гэж үзэн нөхөн татвар, торгууль, алданги ногдуулсан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Татварын албаны ногдуулсан нөхөн татвар, торгууль, алданги нь үндэслэлгүй тул актаар тогтоосон татварын өргийг хүчингүй болгох шаардлагатай гэв.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Татвар төлөгч нь хий бичилттэй падаан ашиглан татвараас зайлсхийж, татварын хяналт шалгалтад өөрийн буруугүйг нотлох санхүүгийн баримт гаргаж өгөөгүй тул ногдуулсан нь зөв гэж үзэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх татварын албаны ногдуулсан татварын зарим хэсгийг хүчингүй болгож, өршөөл үзүүлэх тухай шийдвэр гаргасан. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг өөрчилж, татварын албаны актыг бүхэлд нь хүчингүй болгох нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох шийдвэр гаргав. Учир нь татвар төлөгч нь санхүүгийн тайлангийнхаа баримт болох НӨАТ-ын падааны дагуу бодит худалдан авалт хийсэн гэх нөхцөл байдал тогтоогдохгүй, хий бичилттэй баримтыг санхүүгийн тайланд тусгасан нь бодит баримтад тулгуурлаагүй байсан тул татварын албаны ногдуулсан татвар нь үндэслэлтэй гэж үзлээ.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын падаан дангаараа татвар төлснийг нотлохгүй тул худалдан авалт бодит байсныг батлахын тулд төлбөрийн нэхэмжлэл, гэрээ, дансны бичилт зэрэг санхүүгийн анхан шатны бусад баримт байх ёстой (Нэмэгдсэн өртгийн албан татварын тухай хууль 14.3).
• Татвар төлөгч нь татварын хяналт шалгалт хийгдэх үед өөрийн буруугүйг нотлох цаасан эсвэл цахим санхүүгийн баримтыг гарган өгөх үүрэгтэй (Татварын ерөнхий хууль 18.1.13).
• Санхүүгийн тайлан нь үнэн зөв, бодит баримтад тулгуурласан байх ёстой тул хий бичилттэй падааны дагуу хийсэн худалдан авалтыг тайландаа тусгасан нь татварын хууль тогтоомжийг зөрчсөн гэж дүгнэв (Нягтлан бодох бүртгэлийн тухай хууль 4.1.2).