Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Усны нөөц ашигласны төлбөрөөс чөлөөлөх эрх болон ашиглалтын зориулалттай холбоотой татварын ногдууллагын маргаан. Татварын алба нь нэхэмжлэгч компанитай байгуулсан гэрээний дагуу бүх зориулалтаар ус ашигласан гэж үзэн, төсвийн байгууллагын унд ахуйн хэрэглээнд зориулсан усыг төлбөрөөс чөлөөлөхгүйгээр данснаас шууд суутган авсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Татварын алба усан ашиглалтын зориулалтыг тодорхойлохгүйгээр, мөн татварын ногдууллт, төлөлтийн талаар тайлбар авах эрхээ хэрэгжүүлээгүйгээр данснаас шууд суутган авсан нь хууль бус гэж үзэн, илүү хураасан мөнгө буцаан авахыг шаардсан.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Усны ашиглалтын зориулалтыг тооцох итгэлцүүр болон ашиг олох зориулалттай аж ахуйн нэгжүүдийн усыг усаар хангагч байгууллага тооцож авна гэсэн тогтоолыг үндэслэн, төсвийн байгууллага нь ус ашиглах эрхтэй тул төлбөр ногдуулах ёстой гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг бүрэн хангаж, татварын алба усан ашигласны төлбөрийг хууль бус суутгасан гэж шийдсэн. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, "хууль бус эс үйлдэхүй" гэсэн нэрлэгийг "үйл ажиллагааг хууль бус болохыг" гэж өөрчилсөн. Учир нь төсвийн байгууллага нь ашиг олох зорилгогүйгээр унд, ахуйн зориулалтаар усыг хэрэглэдэг тул Байгалийн нөөц ашигласны төлбөрийн тухай хууль 20.1.1-д засаг даргагийн хэрэгжүүлэгч агентлаг гэрээгээр төлбөр хураахаар заасан байсан ч, унд ахуйн хэрэглээнд зориулсан усыг төлбөрөөс чөлөөлөх ёстой байсан тул татварын албагийн үйл ажиллагаа хууль бус болсон байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Төсвийн байгууллага нь ашиг олох зорилгогүйгээр унд, ахуйн зориулалтаар ус хэрэглэдэг тул усыг ашигласан уст ашигласны төлбөрөөс чөлөөлөгдөх ёстой (Байгалийн нөөц ашигласны төлбөрийн тухай хууль 20.1.1).
• Татварын алба нь унд ахуйн зориулалтаар ашигласан усыг төлбөрөөс чөлөөлөх ёстойг тодорхойлохгүйгээр, мөн татварын ногдууллт, төлөлтийн талаар тайлбар авах эрхээ хэрэгжүүлээгүйгээр данснаас шууд суутгасан нь хууль бус үйл ажиллагаа юм.
• Татварын алба нь татварын ногдууллт, төлөлт, хяналт шалгалтын дүнгийн талаар тайлбар авах эрхээ хангаагүй тул анхан шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлтэй байна (Татварын ерөнхий хууль 17.1.7).