Хөвсгөл аймаг дахь Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааг бүртгүүлэх маргаан — барилгын захиалагчдын зөвшөөрөлгүйгээр барилгын бүх талбайг барьцаалах гэрээг улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн нь. Барилгын гүйцэтгэгч компани банк бус санхүүгийн байгууллагаас зээл авахын тулд барилгын орон сууц захиалсан иргэдийн зөвшөөрөлгүйгээр барилгын бүх талбайг барьцаалах гэрээ байгуулж, улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Барилгын орон сууц захиалсан иргэн тул захиалагчдын зөвшөөрөлгүйгээр, мөн барилга дуусаагүй байхад барьцаалах гэрээг бүртгүүлсэн нь эрх зүйн үндэслэлгүй, захиалагчдын эрхийг зөрчсөн гэж үзэж барьцааны бүртгэлийг хүчингүй болгохыг шаардсан.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Шүүхийн шийдвэр гүйцэтгэх газраас ирүүлсэн албан бичгээр ирүүлсэн зөвшөөрлийг үндэслэн барьцааг бүртгэсэн гэж тайлбарласан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх барьцааны бүртгэлийг хүчингүй болгох шийдвэр гаргасан. Учир нь барилгын гүйцэтгэгч компани барилгын орон сууцны захиалагч иргэдийн хурлын тэмдэглэл эсвэл тэдний зөвшөөрлийг баримтжуулсан албан бичгийг бүрдүүлээгүй тул барьцааны гэрээг бүртгэх шаардлага хангаагүй байна (Үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны тухай хууль 11.1.9, 12.2). Мөн барилга дуусаагүй байхад барьцаалах гэрээг бүртгүүлэхэд захиалагч иргэд нь урьдчилсан тэмдэглэл хийлгэх эрхтэй байсан боловч захиалагчдын эрх ашиг хамгаалагдаагүй тул бүртгэл нь хууль бус байна (Эд хөрөнгийн эрхийн улсын бүртгэлийн тухай хууль 4.2, 4.5). Түүнчлэн, барилгын орон сууцны тодорхой хэсгийг захиалсан иргэдийн эрхийг салгаж бүртгэхгүйгээр барилгын бүх талбайг нэг бүхэн нь барьцаалсан гэж бүртгэсэн нь бүртгэлийн зохицуулалтыг зөрчсөн тул бүртгэлийг хүчингүй болгох үндэслэл болсон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Барилга дуусаагүй, захиалагчдын эрх эдлэл тогтоогдоогүй үед барилгын бүх талбайг барьцаалах гэрээг бүртгүүлэх нь захиалагчдын зөвшөөрөл, тэдний эрх ашиг хамгаалагдсан баримт байхгүй бол хууль бус гэж үзнэ (Үл хөдлөх эд хөрөнгийн барьцааны тухай хууль 11.1.9, 12.2).
• Урьдчилсан тэмдэглэл хийлгэх нь захиалагчийн эрх боловч, түүнийг ашиглахгүйгээр бусдын хөрөнд халдах барьцааны бүртгэл хийх нь бүртгэлийн зохицуулалтыг зөрчсөн үйлдэл болно (Эд хөрөнгийн эрхийн улсын бүртгэлийн тухай хууль 31.2).
• Үл хөдлөх эд хөрөнгийн бүртгэл хийхэд барилгын эзэмшигч болон захиалагчдын эрх, талбайг салгаж, тухайн хэсэгт хамаарах баримттай нийцүүлэн бүртгэх ёстой (Эд хөрөнгийн эрхийн улсын бүртгэлийн тухай хууль 4.2, 4.5).