Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Д.Тунгалаг нь 2005 онд нас барсан бөгөөд түүний нэр дээр бүртгэлтэй орон сууцны өвийн асуудал маргаан болжээ. Нэхэмжлэгч нар нь уг орон сууц болон түүний өргөтгөлийн өмчлөгчөөр тогтоолгох, түрээсийн орлогоос ногдох хэсгийг гаргуулах, орон сууцыг чөлөөлүүлэх зэрэг шаардлага гаргасан. Хариуцагч нар нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, Д.Тумбаашт олгосон өв залгамжлах эрхийн гэрчилгээг хүчингүй болгуулж, ашиглалтын зардал гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргажээ.
• Нэхэмжлэгч: Д.Тумбааш нь түрээсийн орлогоос 38,568,192 төгрөг гаргуулах, өргөтгөлийн өмчлөгчөөр тогтоолгох, тохижилтын төлбөр 7,000,000 төгрөг гаргуулах, орон сууцыг чөлөөлүүлэх. Ц.Цэвэлсүрэн нь 30,000,000 төгрөгийн хэлцлээс татгалзаж, өвлөх эрхээ сэргээлгэх, орон сууцны хамтран өмчлөгчөөр тогтоолгох, түрээсийн орлогоос 38,568,192 төгрөг гаргуулах, орон сууцыг чөлөөлүүлэх.
• Хариуцагч: Л.Ганхөлөг, Г.Соёл-Эрдэнэ нар нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, Д.Тумбаашт олгосон өв залгамжлах эрхийн гэрчилгээг хүчингүй болгуулж, 1,110,237 төгрөгийн ашиглалтын зардал гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2019-09-23, Дугаар: 102/ШШ2019/02502
• Шийдвэр: Д.Тумбаашийн нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, Л.Ганхөлөг, Г.Соёл-Эрдэнэ нараас 4,546,750 төгрөг гаргуулж, үлдэх шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон. Ц.Цэвэлсүрэнгийн нэхэмжлэлийг болон сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 108.2, 108.5, 106.2, 528.5. Д.Тумбаашийг дундын өмчлөгч гэж үзэн түрээсийн орлогоос ногдох хэсгийг олгосон. Ц.Цэвэлсүрэнгийн 30,000,000 төгрөгийн хэлцэл нь Иргэний хуулийн 236.1.2-т зааснаар дуусгавар болсон гэж үзсэн.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2020-01-08, Дугаар: 62
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч нар
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн, нотлох баримтыг тал бүрээс нь үнэлээгүй.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, нэхэмжлэгч нарын үндсэн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон. Сөрөг нэхэмжлэлээс Д.Тумбаашт олгосон өв залгамжлах эрхийн гэрчилгээг хүчингүй болгуулах шаардлагыг хангаж, бусад шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 108.2, 106.1. Д.Тумбаашийг Иргэний хуулийн 520.1.1-д заасан өв залгамжлагч биш гэж үзсэн.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2021-12-21, Дугаар: 6895
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч Д.Тумбааш, Ц.Цэвэлсүрэн
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу хэрэглэж, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн.
• Шийдвэр: Нийслэлийн Иргэний хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн 2020 оны 01 дүгээр сарын 08-ны өдрийн 62 дугаар магадлалыг хүчингүй болгож, Баянгол дүүргийн Иргэний хэргийн анхан шатны шүүхийн 2019 оны 09 дүгээр сарын 23-ны өдрийн 102/ШШ2019/02502 дугаар шийдвэрийн Тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтын 106.2 гэснийг 106.1 гэж өөрчлөн, шийдвэрийн бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 6.1, 40.2-т заасныг зөрчиж, сөрөг нэхэмжлэлийг хангасан нь үндэслэлгүй.
• Анхан шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулж, нотлох баримтыг зөв үнэлж, Иргэний хуулийн холбогдох зохицуулалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн.
• Ц.Цэвэлсүрэнгийн нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон нь хуульд нийцсэн. Учир нь тэрээр 30,000,000 төгрөгийн хэлцэл хийснээр өөрт ногдох хэсгээ Д.Тумбаашт шилжүүлсэн нь Иргэний хуулийн 528.5-д нийцнэ. Мөн Иргэний хуулийн 236.1.2-т зааснаар үүрэг дуусгавар болсон.
• Д.Тумбаашийг маргаан бүхий орон сууцны дундаа хамтран өмчлөгч гэж үзэн, түрээсийн гэрээгээр олсон орлогоос ногдох хэсэг болох 4,546,750 төгрөгийг гаргуулсан нь Иргэний хуулийн 108.5-д нийцнэ.
• Д.Тумбаашийн олох байсан орлогыг үр шимд тооцохгүй, тохижилтын зардлыг баримтаар нотолж чадаагүй, дундын өмчлөгч тул бусдыг хууль бусаар эзэмшсэн гэж маргах боломжгүй гэсэн анхан шатны шүүхийн дүгнэлт Иргэний хуулийн 106.1, 108.4, 108.5-д нийцсэн.
• Сөрөг нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлтэй. Учир нь Л.Ганхөлөг нь Д.Тумбаашийг өвлөгчдийн нэгээр бүртгэсэн өв залгамжлах эрхийн гэрчилгээг нотариатч үйлдсэнтэй маргаагүй, мөн өөрөө бүртгэлийн байгууллагад мэдүүлэг гаргаж, Д.Тумбаашийг хамтран өмчлөгчөөр бүртгүүлсэн. Ашиглалтын зардлыг нотолж чадаагүй.