Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Нэхэмжлэгч нь хариуцагч "..." ХХК-тай орон сууцны барилгад хөрөнгө оруулалтын гэрээ байгуулж, барилга ашиглалтад орсны дараа ашиг авах, эсвэл орон сууц өмчлөх эрхтэй болсон. Гэвч "..." ХХК нь нэхэмжлэгчид мэдэгдэж, зөвшөөрөл авалгүйгээр гуравдагч этгээд болох ...-тэй зээлийн барьцааны гэрээ байгуулж, барилгыг барьцаалсан нь нэхэмжлэгчийн эрхийг зөрчсөн гэж үзжээ.
• Нэхэмжлэгч: ... нь "..." ХХК болон ... нарын хооронд 2015-06-10-ны өдөр байгуулсан зээлийн барьцааны гэрээний улсын бүртгэлийг хүчингүй болгож, хүчин төгөлдөр бус хэлцлийн үр дагаврыг арилгуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: ... нь хуулийн дагуу зээлийн болон барьцааны гэрээ байгуулж, нотариатаар баталгаажуулж, улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн тул ямар нэгэн хууль зөрчөөгүй гэж маргасан. "..." ХХК нь нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийг эсэргүүцээгүй.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2019-12-19, Дугаар: 1188
• Шийдвэр: Хариуцагч ..., "..." ХХК нарт 2015-05-10-ны өдрийн барьцааны гэрээг эд хөрөнгийн эрхийн улсын бүртгэлд өөрчлөн бүртгүүлэхээр мэдүүлэг гаргахыг даалгасан.
• Үндэслэл: Эд хөрөнгийн эрхийн улсын бүртгэлийн тухай хуулийн 7.1, 13.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2020-03-23, Дугаар: 32
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч болон хариуцагч ...
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгуулах.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Нэхэмжлэгч, хариуцагч нарын хооронд байгуулсан гэрээ нь хамтран ажиллах гэрээ биш, харин Иргэний хуулийн 281.1-д заасан зээлийн гэрээний харилцааг илэрхийлж байна. Мөн Иргэний хуулийн 56.1.8-д заасан үндэслэл тогтоогдохгүй.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2021-12-07, Дугаар: 001/ХТ2021/01491
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч Д.Батсүх
• Гомдлолын шалтгаан: Шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хангуулах.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтад өөрчлөлт оруулж, бусад заалтыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Нэхэмжлэгч болон "..." ХХК-ийн хооронд байгуулсан гэрээний агуулга, талуудын хүсэл зоригийг харгалзан давж заалдах шатны шүүх тус харилцааг "хамтран ажиллах гэрээ" бус "зээлийн гэрээ" гэж дүгнэсэн нь Иргэний хуулийн 198.1, 198.2, 281.1-д нийцсэн.
• Гэрээнд хэлбэрийн хувьд "хамтран ажиллах гэрээ" гэсэн нэр томъёо, үг өгүүлбэр заасан байсан ч талуудын хооронд хамтын ажиллагааны гол шинж болох хамтын зорилго, үйл ажиллагаа байхгүй, харин нэхэмжлэгч нь мөнгөө өсгөж авах тохиролцоотой байсан. Улмаар 1 тэрбум төгрөг өгсөн боловч 2.5 тэрбум төгрөг авахаар эвлэрлийн гэрээ байгуулснаар гэрээгээ дуусгавар болгосон нь тогтоогдсон.
• Иргэний хуулийн 478.1-д заасан "гэрээнд өөрөөр заагаагүй бол талууд хамтын үйл ажиллагааг хамтран хэрэгжүүлэх бөгөөд талууд аливаа хэлцэл хийхдээ харилцан зөвшөөрлийг авна" гэсэн зохицуулалт нь гэрээний талуудын хооронд хамааралтай. Хэрэв нэг тал үүргээ зөрчсөн бол үр дагавар нь талуудын хооронд үүсэх боловч гуравдагч этгээдтэй байгуулсан хэлцлийг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх үндэслэлгүй.
• Иргэний хуулийн 56.1.8-д "хуульд заасан тохиолдолд зохих этгээдийн зөвшөөрөлгүй хийсэн хэлцэл хүчин төгөлдөр бус байна" гэж заасан. Талуудын гэрээгээр тохирсон нөхцөл нь хуулийн дээрх зохицуулалтад хамаарахгүй.
• Иргэний хуулийн 183.1-д зааснаар эрх шилжүүлж байгаа этгээдийн нэр дээр улсын бүртгэлд бүртгүүлсэн эрхийг хэлцлийн үндсэн дээр олж авч байгаа этгээд улсын бүртгэлд бичигдсэн тэмдэглэлийг буруу ташаа болохыг мэдэж байсан, эсхүл уг бүртгэлийг буруу ташаа гэж эсэргүүцсэнээс бусад тохиолдолд үнэн зөв гэж тооцно. Иймд "..." ХХК-ийг барьцааны хөрөнгийн өмчлөгч гэж үзэх бөгөөд ..., "..." ХХК-ийн байгуулсан 2015-06-15-ны өдрийн барьцааны гэрээ хуульд заасан хэлбэрийн шаардлагыг хангасан.
• Иргэний хуулийн 56.4, 56.1.8-д заасан хүчин төгөлдөр бус хэлцлийн үр дагавар арилгуулах, барьцааны гэрээний улсын бүртгэлийг хүчингүй болгуулах үндэслэл тогтоогдоогүй тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв.