📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: 2018 оны 9 сарын 27-ны өдөр О.О, Ш.Н хооронд худалдах худалдан авах гэрээ хийж, 153 ширхэг хонины гулууз махыг худалдаж авсан. О.О нь 1 кг махны үнийг 4300 төгрөгөөр тооцож нийт 14 802 750 төгрөгөөр худалдсан гэсэн бол Ш.Н нь 1 кг махны үнийг 4000 төгрөгөөр тохирч, 12 301 200 төгрөгийг төлсөн гэж маргасан.
- Нэхэмжлэгч: О.О нь Ш.Нт холбогдуулан гэрээний үлдсэн төлбөр 2 502 750 төгрөгийг гаргуулах нэхэмжлэлийг гаргасан. Хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад нэхэмжлэлийн шаардлагаа багасгаж, 1 700 000 төгрөгийг нэхэмжилсэн.
- Хариуцагч: Ш.Н нь гэрээний дагуу худалдан авсан махны үнийг бүрэн төлсөн гэсэн тайлбар гаргасан.
🏛️ АНХАН ШАТ
- Шийдвэр: Ш.Нээс 1 700 000 төгрөгийг гаргуулж О.От олгож, улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 54 994 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагчаас 42 150 төгрөг гаргуулж нэхэмжлэгчид олгож шийдвэрлэсэн.
- Үндэслэл: Иргэний хуулийн 243.1, 57.1, улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7.1.1.
🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- Гомдлол гаргагч: Хариуцагчийн өмгөөлөгч П.Амгаланбаатар
- Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр давж заалдах шатны магадлалыг хүчингүй болгож өгнө үү гэсэн.
- Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн өмгөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисан.
- Үндэслэл: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4.
⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- Гомдлол гаргагч: Хариуцагчийн өмгөөлөгч П.Амгаланбаатар
- Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх, давж заалдах шатны шүүх шийдвэрээ гаргахдаа зөвхөн нэг талын тайлбар болон прокурорын тогтоол гарахаас өмнөх талууд эцсийн байдлаар тохироогүй байсан үеийн цагдаад өгсөн тайлбарыг үндэслэж шийдвэр гаргасан нь буруу тул анхан шатны шүүхийн шийдвэр давж заалдах шатны магадлалыг хүчингүй болгож өгнө үү гэсэн.
- Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр, давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг тус тус хэвээр үлдээж, хариуцагчийн өмгөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисан.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Шүүх зохигчийн хооронд үүссэн маргааны талаар үндэслэлтэй дүгнэлт хийж, маргаантай харилцааг зохицуулсан Иргэний хуулийн холбогдох зүйл, заалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэсэн байна.
- Хоёр шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулж, хэргийн оролцогчийн гаргасан нотлох баримтыг тал бүрээс нь бодитойгоор харьцуулан үзсэний үндсэн дээр, тухайн хэрэгт хамааралтай, ач холбогдолтой, үнэн зөв, эргэлзээгүй талаас нь үнэлсэн.
- Талууд 2018 оны 9 сарын 27-ны өдөр гэрээ байгуулж, 153 ширхэг хонины гулууз махыг худалдаж, худалдан авахаар тохирч, О.О нь эд хөрөнгийг шилжүүлсэн, Ш.Н нь 12 300 000 төгрөгийг төлсөн үйл баримт тогтоогдсон ба гэрээний төрөл, гэрээ хүчин төгөлдөр болохыг дүгнэсэн шүүхийн дүгнэлт Иргэний хуулийн 243.1 дэх хэсгийг зөрчөөгүй байна.
- Гэрээ хүчин төгөлдөр тул гэрээний талууд үүргээ харилцан биелүүлэх үүрэгтэй.
- О.О нь 1 кг махны үнийг 4 300 төгрөг, 1 хонийг 22,5кг-аар тооцож 153 ширхэг хонины гулууз махыг нийт 14 802 750 төгрөгөөр худалдсан гэсэн бол хариуцагч нь 1 кг махны үнийг 4 000 төгрөгөөр тохирч, 12 301 200 төгрөгийг төлсөн гэж маргаснаас үзэхэд гэрээний гол нөхцөл болох эд хөрөнгийн үнэ маргааны зүйл болсон байна.
- Ш.Н нь 2018 оны 10 сард 12 300 000 төгрөгийг О.От өгчээ.
- Шүүх Нийслэлийн Сонгинохайрхан дүүргийн Прокурорын газрын 2018 оны 10 сарын 12-ны өрийн 2857 дугаар прокурорын тогтоол, О.Оын гэрчийн мэдүүлэг, 2018 оны 09 сарын 28-ны өдөр Ш.Нийн гэрчээр өгсөн мэдүүлэг гэх баримтын агуулгыг үнэлж, нэхэмжлэлийг хангах үндэслэл болгосон нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 6, 38.1 дэх хэсэгт нийцээгүй байна.
- Иргэний хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагаанд талууд нотлох үүргээ биелүүлж, тэдгээрийн гаргасан баримтын хэмжээнд шүүх дүгнэлт өгөх тул шүүх эрүүгийн хэрэгт байсан баримтын агуулгыг тогтоогдсон гэж үзэх үндэслэлгүй ба хэргийн үйл баримтыг зохигч нотлох үүрэгтэй болно.
- Хэрэгт байгаа баримтаас үзвэл О.О нь 2018 оны 9 сарын 27-ны өдөр 153 ширхэг хонины гулууз махыг Ш.Нт хүлээлгэн өгсөн байх ба Ш.Н нь 1 хонины жин 22 кг-аас доош байгаа талаар худалдагч талд гомдол гаргаж байгаагүй, 1 кг махны үнийг 4000 төгрөгөөр тогтоосон гэдгээ нотлоогүй байв.
- Иргэний хуулийн 243.1-д зааснаар худалдах-худалдан авах гэрээгээр худалдагч нь биет байдлын доголдолгүй, эрхийн зөрчилгүй хөрөнгө, түүнтэй холбоотой баримт бичгийг худалдан авагчийн өмчлөлд шилжүүлэх буюу бараа бэлтгэн нийлүүлэх, худалдан авагч нь худалдагчид хэлэлцэн тохирсон үнийг төлж, худалдан авсан хөрөнгөө хүлээн авах үүргийг тус тус хүлээнэ.
- Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангаж шийдвэрлэсэн шүүхийн шийдвэр, магадлал хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх хуулийн шаардлагыг хангасан тул хэвээр үлдээх нь зүйтэй гэж үзлээ.