Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Д.А-ийн эзэмшлийн орон сууцыг С.Ц нь хуурамч итгэмжлэлээр “Х” ХХК-д барьцаалсан. Д.А уг барьцааны гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулж, орон сууцаа барьцаанаас чөлөөлүүлэхийг хүссэн.
• Нэхэмжлэгч: Д.А нь өөрийн зөвшөөрөлгүйгээр үл хөдлөх хөрөнгийг барьцаалсан барьцааны гэрээ болон батлан даалтын гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцож, орон сууцыг барьцаанаас чөлөөлүүлэх.
• Хариуцагч: “Х” ХХК нь итгэмжлэл нь хуулийн шаардлага хангасан, барьцаалагч нь шударга эзэмшигч тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2018-11-16, Дугаар: 131/ШШ2018/00911
• Шийдвэр: Барьцааны гэрээний Д.А-ийн өмчлөлийн орон сууцыг барьцаалсан хэсгийг хүчингүйд тооцож, барьцаанаас чөлөөлсөн. Батлан даалтын гэрээг хүчин төгөлдөр бусд тооцуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 56.1.1, 56.1.8, 160.1.6, 160.3.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2019-01-22, Дугаар: 2013/МА2019/00003
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч “Х” ХХК-ийн төлөөлөгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эс зөвшөөрч, хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглээгүй, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
• Үндэслэл: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 166.4, 167.1.1.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2019-03-27, Дугаар: 00412/00412
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч “Х” ХХК
• Гомдлолын шалтгаан: Шийдвэр, магадлалыг бүхэлд нь хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгох.
• Шийдвэр: Шийдвэр, магадлалын “хүчингүйд тооцож” гэснийг “хүчин төгөлдөр бус болохыг тогтоож” гэж өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Д.А-ээс С.С.Ц-д олгосон итгэмжлэлийг зохих этгээдийн зөвшөөрөлгүй хийсэн тул хүчин төгөлдөр бус хэлцэлд тооцож, нотариатчийн үйлдлийг хүчингүй болгосон шүүхийн шийдвэр хуулийн хүчин төгөлдөр болсон.
• Хүчин төгөлдөр бус итгэмжлэлийг үндэслэн барьцаалсан эд хөрөнгөтэй холбоотой барьцааны гэрээний холбогдох заалт нь Иргэний хуулийн 56.1.10-т зааснаар хүчин төгөлдөр бус.
• Зээлдэгч С.С.Ц, Д.Д.А нар нь маргаж буй орон сууцыг эзэмшиж байгаагүй, мөн банк барьцааны хөрөнгийг шалгах үүргээ хэрэгжүүлээгүй тул барьцаалуулагчийн барьцаалах эрхгүй болохыг мэдэх боломжгүй байсан гэх тайлбар үндэслэлгүй.
• Иргэний хуулийн 154.6 дахь заалт нь барьцааны хөрөнгийг эзэмшиж байсан этгээдэд хамаарах зохицуулалт тул энэ тохиолдолд хариуцагчийг шударга эзэмшигч гэж үзэх боломжгүй.
• Анхан болон давж заалдах шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуулийн дагуу явуулж, хэрэглэвэл зохих хуулийг зөв тайлбарлаж хэрэглэсэн.
• Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн зарим шаардлагыг хангаж шийдвэрлэсэн нь хуульд нийцсэн боловч "хүчин төгөлдөр бусд тооцох хэлцлийг хүчингүйд тооцож" гэсэн хуулийн нэр томъёог буруу бичсэнийг давж заалдах шатны шүүх засаагүй тул хяналтын шатны шүүх залруулсан.