Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Б.Т-, Д.Т- нар нь Х Б- ХХК-иас 2013 оны 12 дугаар сарын 02-ны өдөр 15.000.000 төгрөгийн зээл авсан. Зээлийн гэрээний үүргээ биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч зээлийн үүргийн төлбөр, хүү, нэмэгдүүлсэн хүү болон бусад зардлыг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахаар шүүхэд хандсан.
• Нэхэмжлэгч: Х Б- ХХК-ийн Говь-Алтай салбар нь Б.Т-, Д.Т- нараас зээлийн гэрээний үүрэгт 12.069.720 төгрөг, нотариатын зардал 25.000 төгрөг, улсын тэмдэгтийн хураамж 208.466 төгрөг, нийт 12.303.186 төгрөгийг гаргуулж, барьцаа хөрөнгөөр үүргийн гүйцэтгэлийг хангуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: Б.Т-, Д.Т- нар нь нэхэмжлэлийн шаардлагаас 8.497.408 төгрөгийг хүлээн зөвшөөрч, үлдэх хэсгийг хүлээн зөвшөөрөхгүй. Учир нь 2015 оны 11 дүгээр сарын 19-ний өдөр байгуулсан зээлийн гэрээг шүүх хүчин төгөлдөр бус гэж үзсэн тул уг хугацааны хүүг төлөх боломжгүй гэж тайлбарласан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2017-10-02, Дугаар: 346
• Шийдвэр: Хариуцагч нараас нийт 8.576.384 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгож, үүргийг барьцаа хөрөнгөөр хангуулахыг даалгаж, нэхэмжлэлийн үлдэх хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 451.1, 222.5, 175.1, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 57.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7.1.1.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2017-11-16, Дугаар: 31
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрээр хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг буруу тооцсон.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн зарим тооцооллыг өөрчилж, нийт 12.069.720 төгрөгийг гаргуулахаар шийдвэрлэж, бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 451.1, 222.5, 175.1.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2018-01-08, Дугаар: 210/МА2018/00021
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх хэргийн бодит байдалтай нийцэхгүй дүгнэлт хийсэн, хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн. 2015 оны гэрээг хүчин төгөлдөр бус гэж үзсэн тул өмнөх гэрээний үүрэг, хүүг нэхэмжлэх эрхгүй.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал болон анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн зарим заалтыг өөрчилж, бусад заалтыг хэвээр үлдээж, хариуцагч нарын гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Талуудын хооронд 2013 оны 12 дугаар сарын 02-ны өдөр байгуулагдсан зээлийн болон барьцааны гэрээнүүд нь Иргэний хуулийн 451.1, 156.1, 156.2-т заасны дагуу хүчин төгөлдөр байна.
• Хариуцагч нар зээлийн гэрээний үүргээ зохих ёсоор биелүүлээгүй нь тогтоогдсон.
• Талууд өмнө нь байгуулсан хоёр зээлийн гэрээг нэгтгэж 2015 оны 11 дүгээр сарын 19-ний өдөр шинээр гэрээ байгуулсан боловч уг гэрээг шүүх Иргэний хуулийн 56.1.1-д зааснаар хүчин төгөлдөр бус хэлцэл гэж үзсэн нь хуулийн хүчин төгөлдөр байна.
• Шинээр байгуулсан гэрээ хүчин төгөлдөр бус болсноор өмнөх 2013 оны 12 дугаар сарын 02-ны өдрийн гэрээний үүрэг Иргэний хуулийн 236.1.3-т заасны дагуу дуусгавар болохгүй, харин хэвээр үлдэнэ.
• Зээлийн гэрээний хугацаа дууссан ч зээлдэгч нь зээлийн үүргээ бүрэн биелүүлэх хүртэл үндсэн болон нэмэлт үүргээс чөлөөлөгдөх хууль зүйн үндэслэлгүй. Иргэний хуулийн 453.1-д зааснаар банк зээлийг төлөгдөх хүртэл хэтэрсэн хугацааны хүү, нэмэгдүүлсэн хүү шаардах эрхтэй.
• Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон нь буруу бөгөөд давж заалдах шатны шүүх энэ алдааг залруулж, төлөгдөөгүй зээл, гэрээнд заасан хүү, хэтэрсэн хугацааны хүү, нэмэгдүүлсэн хүүг нэхэмжлэгчийн тооцоолсноор гаргуулахаар шийдвэрлэсэн нь хуульд нийцсэн.
• Шүүхүүд Иргэний хуулийн 452.1, 453.1-ийг бүрэн баримтлаагүй, Иргэний хуулийн 222.5-ыг хэрэглэсэн, нотариатын зардал гаргуулах нэхэмжлэлийн шаардлагын эрх зүйн үндэслэлийг тодорхойлоогүй нь алдаатай тул хяналтын шатны шүүх шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулсан.