Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Нэхэмжлэгч Х.Батсайхан нь 2013 оны 9 дүгээр сарын 06-ны өдөр хариуцагч Г.Хишигжаргалд 5,000,000 төгрөгийг 6%-ийн хүүтэй зээлдүүлсэн. Гэрээ ёсоор сар бүр 300,000 төгрөгийн хүү төлөх, үндсэн зээлийг нэхэмжлэгчийн охин Герман руу сургуульд явахад буцаан төлөхөөр тохиролцсон. Хариуцагч зээлийн үүргээ бүрэн биелүүлээгүй тул нэхэмжлэгч үлдэгдэл 6,124,000 төгрөгийг шаардсан.
• Нэхэмжлэгч: Г.Хишигжаргалаас зээлийн гэрээний үүрэгт 6,124,000 төгрөг гаргуулах.
• Хариуцагч: Зээлийн гэрээний үүргээ бүрэн биелүүлсэн тул нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2016-12-09, Дугаар: 181/ШШ2016/01495
• Шийдвэр: Г.Хишигжаргалаас 172,000 төгрөг гаргуулж Х.Батсайханд олгож, нэхэмжлэлийн үлдэх 5,952,000 төгрөгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 281.1, 282.3. Зээлийн хүүг зөвхөн нэг сарынх гэж үзсэн.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2017-03-24, Дугаар: 796
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх хүү тооцсон байдал болон төлөгдсөн төлбөрийг буруу тооцсон.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтын “172,000” гэснийг “2,824,000” гэж, “5,952,000” гэснийг “3,300,000” гэж тус тус өөрчилж, бусад хэсгийг хэвээр үлдээсэн.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 198.1, 198.2, 208.2, 208.7. Гэрээний хүүгийн нөхцлийг "сар бүр" гэж тайлбарлаж, үндсэн зээлийг төлөх хугацааг болзол тавьсан хэлцлийн дагуу тодорхойлсон.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2017-05-18, Дугаар: 796
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг буруу тайлбарлаж, хэрэглэсэн.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Давж заалдах шатны шүүх зохигчдын хооронд байгуулагдсан зээлийн гэрээний хүүгийн талаарх тохиролцоог Иргэний хуулийн 198.1, 198.2-т заасан журмын дагуу бодитой тайлбарласан.
• "Хүүг сар бүрийн 6-10-нд... 300 000 төгрөгийг шилжүүлэх болно" гэсэн нөхцөл нь нэг удаагийн бус, дахин давтагдах шинжтэй үйлдлийг илэрхийлж байгаа тул сар бүр 300,000 төгрөгийн хүү төлөх тохиролцоо гэж үзэх үндэслэлтэй.
• "Үндсэн зээлийг нэг сараас доошгүй хугацааны өмнө мэдэгдэж авна" гэсэн заалт нь үндсэн зээлийг төлөх хугацааг тодорхой заагаагүй тул зээлдүүлэгч үүргийн гүйцэтгэлийг хэдийд ч шаардах эрхтэй боловч зээлдэгчид сарын өмнө мэдэгдэх ёстой Иргэний хуулийн 208.2, 208.7-д нийцсэн.
• Нэхэмжлэгчийн "охин Герман руу сургуульд явахад нь буцааж өгөхөөр тохиролцсон" гэх тайлбар нь Иргэний хуулийн 208.7-д заасан болзол тавьж хийсэн хэлцлийн зохицуулалтад нийцсэн.
• Давж заалдах шатны шүүх хариуцагчийг үндсэн зээлд 5,000,000 төгрөг, 10 сарын хугацааны хүүд 3,000,000 төгрөг, нийт 8,000,000 төгрөгийн үүрэг гүйцэтгэхээс 5,176,000 төгрөг төлснийг хасч, 2,824,000 төгрөг гаргуулахаар шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан нь хууль зүйн үндэслэлтэй.
• Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хуулийн холбогдох зүйл, заалтыг зөв тайлбарлан хэрэглэж, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчөөгүй.