📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: “М” ХХК нь “СЭТ” ХХК-д бетон зуурмаг нийлүүлэх гэрээний дагуу үлдэгдэл төлбөр, алданги нийт 963,259,227.29 төгрөг гаргуулахаар нэхэмжилжээ. Маргаан нь С-37 маркийн хуурай хольцтой бетон зуурмагийн нэгж үнэ болон НӨАТ-ын тооцоолол дээр үүссэн.
- Нэхэмжлэгч: "М" ХХК нь С-37 маркийн бетон зуурмагийн үнийг 208,161 төгрөгөөр тооцож, нийт 963,259,227.29 төгрөг гаргуулахыг шаардсан.
- Хариуцагч: "СЭТ" ХХК нь С-37 маркийн бетон зуурмагийн үнийг 150,000 төгрөгөөр тооцож, төлбөрөө бүрэн барагдуулсан гэж нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч маргасан.
🏛️ АНХАН ШАТ
- Өдөр: 2024-10-09, Дугаар: 101/ШШ2024/04633
- Шийдвэр: Хариуцагч “СЭТ” ХХК-аас 173,487,241.93 төгрөг гаргуулж, “М” ХХК-д олгож, нэхэмжлэлийн шаардлагаас үлдэх 789,771,985.36 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- Үндэслэл: Иргэний хуулийн 243.1, 232.6-д зааснаар С-37 маркийн бетон зуурмагийн нэгж үнийг 159,000 төгрөгөөр тооцсон бөгөөд алданги гаргуулах үндэслэлгүй гэж үзсэн. Улсын тэмдэгтийн хураамжийн зарим хэсгийг улсын орлогод хэвээр үлдээж, заримыг хариуцагчаас гаргуулж нэхэмжлэгчид олгосон.
🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- Өдөр: 2024-12-06, Дугаар: 210/МА2024/002116
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
- Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлүүлэхээр гомдол гаргасан.
- Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн давж заалдах гомдлыг хангахгүй орхисон.
- Үндэслэл: Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 162.4-д зааснаар давж заалдах гомдлын улсын тэмдэгтийн хураамжийг улсын төсөвт хэвээр үлдээсэн.
⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- Өдөр: 2025-01-28, Дугаар: 001/ШХТ2025/00120
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгчийн төлөөлөгч, Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч
- Гомдлолын шалтгаан: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх тооцооллын алдаа гаргасан, НӨАТ-ыг буруу тооцсон, хуулийг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн, хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны ноцтой зөрчил гаргасан, Улсын дээд шүүхийн тогтоол, тайлбараас өөрөөр хэрэглэсэн.
- Шийдвэр: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хүчингүй болгож, хэргийг дахин хянан хэлэлцүүлэхээр анхан шатны шүүхэд буцаасан.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хоёр шатны шүүх маргаж буй бетон зуурмагийн үнийг 208,161 төгрөгөөр тогтоосон гэх нэхэмжлэлийн шаардлага, үндэслэлээ нэхэмжлэгч Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25.2.2, 38.1-д зааснаар нотлоогүй гэж дүгнэсэн атлаа хариуцагчийн хүлээн зөвшөөрсөн 1 м.куб-ыг 159,000 төгрөгөөр тооцно гэсэн дүгнэлт хийсэн нь талуудын зарчимд нийцээгүй.
- Гэрээний талууд үнийг хэрхэн тохирсон үйл баримтыг шүүх тогтоож, эрх зүйн дүгнэлт хийх үүрэгтэй бөгөөд талууд үнийн талаар хангалттай мэтгэлцэж чадаагүй, Иргэний хуулийн 244.1-ийг хэрэглэж, маргааныг эцэслэн шийдвэрлэх боломжгүй байсан.
- Материалаас шалтгаалж зуурмагийн үнэд ямар өөрчлөлт орсон, тухайн үеийн С37 маркийн хуурай хольцтой бетон зуурмагийн зах зээлийн үнэ хэд байсан, мэргэшсэн төсөвчин М.Г-н үйлдсэн “Бетоны нэгж үнийн төсвийн задаргаа” гэх баримт үндэслэлтэй эсэх үйл баримт ач холбогдолтой байсан ч эдгээр нөхцөл байдлыг тогтоосон баримт хэрэгт байгаагүй.
- Иргэний хуулийн 244.1-д заасан үнийг тодорхойлох арга хэрэгслийг тодорхойлж, талууд бүрэн мэтгэлцэж чадаагүй учир уг хэм хэмжээг хэрэглэх урьдчилсан нөхцөл бүрдээгүй.
- Шүүх хэргийн оролцогч хүсэлт гаргаагүй учир санаачилгаараа шинжээч томилох эрхгүй бөгөөд нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгчийн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг ноцтой зөрчсөн гэх гомдол үндэслэлгүй.
- Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн улсын тэмдэгтийн хураамжийг төлөөгүй гэж үзэж, нөхөн гаргуулна, харин нэхэмжлэгч нь бодит байдалд хураамжийг төлсөн бол тухайн баримтыг шаардлага хангасан хэлбэрээр хавсаргаж, хүсэлт гаргах замаар уг мөнгөн хөрөнгийг буцаан гаргуулах эрхтэй гэж дүгнэсэн атлаа урьдчилан төлсөн 4,974,246.14 төгрөгийг улсын орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагчаас 1,025,386.21 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгчид олгосон шийдвэрийг давж заалдах шатны шүүх анхаараагүй, улмаар залруулаагүй нь буруу байсан.