Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: "Ө" ХХК нь "Н" ХХК-ийн захиалгаар авто замын далангийн ажил гүйцэтгэхдээ хариуцагч нартай хамтран ажиллахаар тохиролцсон. Ажлын явцад хариуцагч нар ажлаа орхиж, компанийн геодезийн багаж, нөүтбүүк зэргийг авч явснаас ажил зогсож хохирол учирсан гэх үндэслэлээр нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нар нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, цалин болон олох байсан ашиг гаргуулахаар сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
• Нэхэмжлэгч: "Ө" ХХК нь хариуцагч нараас геодезийн багаж, нөүтбүүк, гэрчилгээ зэрэг эд зүйлс болон хохиролд нийт 347,871,543 төгрөг гаргуулахыг шаардсан. Хохирлыг сул зогссоны, барьцаанд суутгуулсан, шороо тэгшлээгүйгээс акт тавигдсан, олох байсан ашиг, түлшний үнэ, урьдчилгаанд авсан мөнгө зэрэгт учирсан гэж тайлбарласан.
• Хариуцагч: Ө.Б, Д.Г, Б.Б нар нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, хамтын ажиллагааны явцад бий болсон эд хөрөнгө, мөн ажлын хөлс, олох байсан ашигт нийт 62,755,253 төгрөг гаргуулахаар сөрөг нэхэмжлэл гаргасан. Нэхэмжлэгчээс шалтгаалж хамтын ажиллагаа зогссон гэж үзсэн.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2023-09-22, Дугаар: 183/ШШ2023/02858
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хангаж, нийт 35,429,700 төгрөгийн үнэ бүхий багаж, тоног төхөөрөмж болон гэрчилгээг хариуцагч нараас гаргуулж нэхэмжлэгчид хүлээлгэн өгөхийг даалгаж, үлдэх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Сөрөг нэхэмжлэлийг хангаж, нэхэмжлэгчээс хариуцагч тус бүрд 20,918,417 төгрөг, нийт 62,755,251 төгрөг гаргуулахаар шийдвэрлэсэн.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 476.1, 477.1, 227.1, 227.3, 359.1, 360.1. Зохигчдын хооронд хамтран ажиллах болон хөлсөөр ажиллах хоёр төрлийн гэрээний харилцаа үүссэн гэж үзсэн.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2023-12-22, Дугаар: 210/МА2024/00004
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөх шаардлагатай гэж үзсэн.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт зарим өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэгчийн гомдлын зарим хэсгийг хангасан. Нэхэмжлэлийн шаардлагаар 9,000,000 төгрөгийг нэмж гаргуулахаар шийдвэрлэж, сөрөг нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 480.3. Зохигчдын хоорондын харилцааг бүхэлдээ хамтран ажиллах гэрээний шинжийг агуулсан гэж дүгнэсэн.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2024-04-19, Дугаар: 210/МА2024/00004
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч Д.Д
• Гомдлолын шалтгаан: Шийдвэр, магадлал нь хууль зүйн үндэслэлгүй, шүүх хэрэглэвэл зохих хуулийг хэрэглээгүй, эсвэл буруу тайлбарлан хэрэглэсэн, мөн хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны журмыг зөрчсөн гэж үзсэн.
• Шийдвэр: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, сөрөг нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, нэхэмжлэгчээс хариуцагч нарт олгох мөнгөн дүнг бууруулсан.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Хоёр шатны шүүх зохигчийн хооронд үүссэн харилцааг хамтран ажиллах гэрээний шинжтэй гэж дүгнэсэн нь үндэслэлтэй. Иргэний хуулийн 476.1-д заасан ашиг олох зорилготойгоор талууд нэгдсэн, хөрөнгө, хөдөлмөрөөр хувь оруулсан нь тогтоогдсон.
• Харин анхан шатны шүүх цалинг хөлсөөр ажиллах гэрээний харилцаа гэж үзсэнийг давж заалдах шатны шүүх залруулж, хамтын үйл ажиллагааны үр дүнд авах ашигт тооцох ёстой гэж дүгнэсэн нь хуульд нийцсэн.
• Хамтран ажиллах гэрээ цуцлагдахад Иргэний хуулийн 480.3-т заасан зохицуулалтыг хэрэглэсэн нь зөв. Гэрээнээс гарах бус, үүрэг зөрчсөнөөс гэрээ цуцлагдсан нөхцөл байдал тогтоогдсон тул 479.5-д заасан зохицуулалт хамаарахгүй.
• Геодезийн багаж, нөүтбүүк зэрэг нь талуудын дундаа хэсгээр өмчлөх дундын хөрөнгө болох нь тогтоогдсон. Нэхэмжлэгчид эдгээр хөрөнгийг олгож байгаа тохиолдолд үнийн 40 хувийг хариуцагч нарт ногдох хэсэг гэж үзэн гаргуулж олгох нь хууль зөрчихгүй.
• Хариуцагч нарын авсан 15,000,000 төгрөгөөр автомашин худалдан авч, өөрсдөө авч явсан нь тогтоогдсон тул үнийн 60 хувь буюу 9,000,000 төгрөгийг нэхэмжлэгчид гаргуулж олгосон нь зөв.
• Нэхэмжлэгчийн сул зогссоны, барьцаанд суутгуулсан, акт тавигдсаны, түлшний үнэ, олох байсан ашгийн хохирлыг хэрэгсэхгүй болгосон нь зөв. Гэрээ цуцлагдсан шалтгаан нь нэхэмжлэгчээс үүдэлтэй болох нь тогтоогдсон.
• Сөрөг нэхэмжлэлийн цалингийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон нь үндэслэлтэй. Учир нь хөлсөөр ажиллах гэрээний харилцаа үүсээгүй тул цалин олгох үндэслэлгүй.
• Сөрөг нэхэмжлэлийн ашгийн шаардлагаар 26,237,705 төгрөгийг нэхэмжлэгчээс гаргуулж хариуцагч нарт олгосон нь үндэслэлтэй, учир нь хамтын ажиллагааны үр дүнд бий болсон ашиг гэж үзэхээр байна.
• Анхан шатны шүүх хэргийг шүүгч дангаар шийдвэрлэсэн нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 82.1-д нийцсэн тул процедурын зөрчилгүй.