Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Нэмэгдсэн өртгийн албан татвар (НӨАТ)-ын хасалтыг хууль бус хийсэн, бодит худалдан авалт хийгээгүй гэж үзэн татварын актаар нөхөн татвар, торгууль, алданги тооцсон асуудал. Татварын байцаагч нь нэхэмжлэгч компани НӨАТ-ын тайландаа худалдан авалтыг тусгасан боловч санхүүгийн баримт, нягтлан бодох бүртгэлд төлбөрөө тусгаагүй тул татварыг хасч тооцох эрхгүй гэж үзсэн. Нэхэмжлэгч нь бодит гэрээ, төлбөр хийгдсэн, бусад тал нь НӨАТ төлөгчөөр бүртгэгдсэн тул акт хуурамч гэж маргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Татварын байцаагчийн акт нь үндэслэлгүй, бодит худалдан авалт хийгдсэн, НӨАТ-ын падаан жинхэнэ, компани нь татвар төлөгчөөр бүртгэгдсэн тул актаар тогтоосон төлбөрүүдийг хүчингүй болгох, өршөөл үзүүлэхийг хүссэн.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нэхэмжлэгч нь худалдан авалтын төлбөрийг нягтлан бодох бүртгэлд тусгаагүй, татварын орлогыг бууруулах зорилгоор хууль бусаар татвар хасч тооцоосон тул актаар тогтоосон нөхөн татвар, торгууль, алдангийг хэвээр үлдээх ёстой.

Шатуудын шийдвэр

Доод шатны шүүхүүд нэхэмжлэлийг хэсчилэн хангаж, торгууль, алдангийг өршөөсөн ч нөхөн татварыг төлүүлэхээр шийдвэрлэсэн. Улсын дээд шүүх доод шатны магадлалыг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. Учир нь нөхөн татвар нь татвар төлөх үндсэн үүрэг бөгөөд "Өршөөл үзүүлэх тухай хууль" нь зөвхөн захиргааны шийтгэлээс чөлөөлөх зорилготой тул татварын үндсэн үүргийг өршөөхөд хэрэглэгдэхгүй гэж дүгнэсэн. Мөн нэхэмжлэгч нь бодит худалдан авалт хийснийг нотлохгүйгээр татварын орлогыг бууруулсан тул эдийн засгийн ил тод байдлын хуулийн хүрээнд ч чөлөөлөгдөх эрхгүй гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• "Өршөөл үзүүлэх тухай хууль" нь зөвхөн захиргааны шийтгэлээс чөлөөлөх зорилготой бөгөөд татвар төлөх үндсэн үүргээс чөлөөлөхөд хамаарахгүй (Өршөөл үзүүлэх тухай хууль 4.3).
• Татварын улсын байцаагчийн акт нь шүүхийн хүчин төгөлдөр тогтоол эсвэл төрийн эрх бүхий байгууллагын шийдвэрээр хүчингүй болсон эсвэл өөрчлөгдөөгүй бол хэвээр үлдэнэ (Татварын ерөнхий хууль 34.2).
• Эдийн засгийн ил тод байдлын хуулийн хүрээнд чөлөөлөхөд татвар төлөгч нь өөрийн зүгээс сайн дурын үндсэн дээр тайлангаа ил тод болгож, хяналт шалгалтаар зөрчил илрээгүй байх ёстой; харин татварын албаны хяналтаар зөрчил илэрсэн тохиолдолд энэ хуулийн давуу эрх хүчингүй (Эдийн засгийн ил тод байдлыг дэмжих тухай хууль 1.1).