Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Хөрөнгөөр баталгаажсан үнэт цаасны үйл ажиллагааны явцад хөрөнгө оруулагчдын мөнгийг арилжааны банкуудад байршуулснаас үүссэн хүүгийн орлогыг аж ахуйн нэгжийн үндсэн үйл ажиллагааны орлогоор тооцох уу, эсвэл тусгай хувь хэмжээгээр ногдуулах хүүгийн орлогоор тооцох уу гэдэг эрх зүйн маргаан. Татварын байцаагч нар компанийн тусгайлсан хөрөнгийг хүүгийн орлого олох зорилгоор банканд байршуулсан тул тусгай журмаар татвар ногдуулахыг шаардсан бол компани энэ нь үндсэн үйл ажиллагаатайгаа холбоотой орлого тул нийтлэг хувь хэмжээгээр татвар төлсөн гэж үзсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Татварын актын тогтоох хэсгийг хүчингүй болгохыг хүссэн. Компанийн үндсэн үйл ажиллагаа болох зээлийн багц бүрдүүлэх, хөрөнгийн эх үүсвэр бий болгох явцад хөрөнгө оруулагчдын мөнгийг банканд байршуулснаас үүссэн хүү нь үндсэн орлого тул нийтлэг хувь хэмжээгээр ногдуулах ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Компанийн дансанд байршсан мөнгөн хөрөнгийн хүүгийн орлогыг аж ахуйн нэгжийн үндсэн үйл ажиллагааны орлогоор тооцохгүй, тусдаа татварын үндэслэлээр ногдуулах шаардлагыг актоор баталсан.

Шатуудын шийдвэр

Доод шатны шүүхүүд нэхэмжлэлийг хангаж, татварын актын заалтыг хүчингүй болгосон. Улсын дээд шүүх доод шатны шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон. Шүүх хөрөнгө итгэмжлэн удирдагчийн эрх үүргийн талаарх зохицуулалт нь татвар ногдох орлогыг тодорхойлохтой хамааралгүй бөгөөд хуульд шууд заасны дагуу харилцах дансны үлдэгдэл, мөнгөн хадгаламжийн хүү нь хүүгийн орлого мөн гэж үзсэн. Иймд компанийн үндсэн үйл ажиллагаатай холбоотой эсэхээс үл хамааран тусгай хувь хэмжээгээр татвар ногдуулах нь хуульд нийцсэн гэж дүгнэсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Харилцах дансны үлдэгдэл, мөнгөн хадгаламжийн хүү нь Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулиар тодорхой заагдсан хүүгийн орлого бөгөөд компанийн үндсэн үйл ажиллагаатай холбоотой эсэхээс үл хамааран тусгай хувь хэмжээгээр татвар ногдуулна (Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хууль 7.3, 9.1.4, 16.3.4, 17.2.6).
• Хөрөнгөөр баталгаажсан үнэт цаасны тухай хуулийн дагуу хөрөнгө итгэмжлэн удирдагчийн эрх, үүргийн талаарх зохицуулалт нь татвар ногдох орлогын төрлийг тодорхойлохтой шууд хамааралгүй (Хөрөнгөөр баталгаажсан үнэт цаасны тухай хууль 20.1).
• Хуульд татвар ногдох орлогын төрөл, хувь хэмжээг шууд, тодорхой заасан байхад үндсэн үйл ажиллагаатай холбоотой гэж үзэн нийтлэг хувь хэмжээгээр татвар ногдуулах нь хуулийн агуулга, зорилгод нийцэхгүй (Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хууль 8.1.11, 16.2, 17.1).