Нийслэл дэх Захиргааны хэргийн анхан шатны шүүхийн Шийдвэр

Үйл явдал

Татварын хяналт шалгалтын үр дүнд үнэт цаасны хөрөнгө оруулагчдын мөнгийг арилжааны банкуудын дансанд байршуулснаас үүссэн хүүгийн орлогыг аж ахуйн нэгжийн үндсэн үйл ажиллагааны орлогоор тооцохгүй, тусдаа татварын үндэслэлээр ногдуулах нь эрх зүйн маргаан болсон. Хөрөнгөөр баталгаажсан үнэт цаас гаргагч компани нь санхүүгийн үйл ажиллагаагаа явуулах явцад бий болсон энэхүү хүүгийн орлогыг татварын хуулийн дагуу үндсэн орлогоор бүртгэж, татвар төлсөн эсэхийг шүүх хянан шийдвэрлэв.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Татварын байцаагчдын гаргасан актын тогтоох хэсгийг хүчингүй болгохыг хүссэн. Компанийн үндсэн үйл ажиллагаа нь орон сууцны зээлийн багцыг худалдан авч, үнэт цаас гаргах явц бөгөөд хөрөнгө оруулагчдын мөнгийг банканд байршуулснаас үүссэн хүү нь энэхүү үндсэн үйл ажиллагааны явцад бий болсон орлого тул аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын нийтлэг хувь хэмжээгээр ногдуулах ёстой гэж үзсэн. Мөн давхар татвар ногдуулах эрсдэлтэйг тэмдэглэсэн.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Компанийн дансанд байршсан мөнгөөс үүссэн хүүгийн орлогыг аж ахуйн нэгжийн үндсэн үйл ажиллагааны орлогоор тооцохгүй, тусдаа татварын үндэслэлээр ногдуулах шаардлагыг актоор баталсан.

Шийдвэр ба үндэслэл

Шүүх нэхэмжлэлийг бүхэлд нь ханган, татварын байцаагчдын актын тогтоох хэсгийг хүчингүй болгосон. Шүүх үнэт цаасны хөрөнгө оруулагчдын бэлэн мөнгийг банканд байршуулснаас үүссэн хүүгийн орлого нь компанийн үндсэн үйл ажиллагаа болох зээлийн багц бүрдүүлэх, хөрөнгийн эх үүсвэр бий болгохтой шууд холбоотой гэж үзсэн. Иймд энэ орлогыг Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хуулийн дагуу үндсэн үйл ажиллагааны орлогоор тооцож, нийтлэг хувь хэмжээгээр албан татвар ногдуулах нь хуульд нийцсэн гэж дүгнэсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хөрөнгөөр баталгаажсан үнэт цаасны үйл ажиллагааны явцад хөрөнгө оруулагчдын мөнгийг банканд байршуулснаас үүссэн хүүгийн орлогыг аж ахуйн нэгжийн үндсэн үйл ажиллагааны орлогоор тооцох нь зөв (Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хууль 8.1.1).
• Хөрөнгө оруулагчийн эрх ашгийг хамгаалах зорилгоор хөрөнгийг банканд байршуулж, түүнээс үүссэн орлогыг компанийн үндсэн чиг үүргийн хүрээнд бүртгэх нь хуулийн зорилготой нийцэж байна (Хөрөнгөөр баталгаажсан үнэт цаасны тухай хууль 20.2.1).
• Зээлийн багц бүрдүүлэх, үнэт цаасны хөрөнгө оруулалтын циклийн явцад бий болсон санхүүгийн орлогыг тусдаа татварын үндэслэлээр ялгах биш, нэгдсэн орлогоор тооцох нь давхар татвар төлөхөөс сэргийлнэ (Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хууль 14.1, 16.2, 17.1).