Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг төлөх үүрэгтэй этгээдийн эрх зүйн байдлыг тодорхойлох, давхар төлбөр төлүүлэхээс сэргийлэх эрх зүйн маргаан. Тусгай зөвшөөрөлгүй байсан ч гэрээний үндсэн дээр хүдэр худалдан авч, тухайн төлбөрийг зөвшөөрөл эзэмшигчдээр дамжуулан төлсөн этгээдэд татварын алба дахин төлбөр ногдуулж, түүнийг татварын өрт суутган тооцохгүй байсан. Энэхүү үйлдэл нь хуулийн тайлбар, нотлох баримтын үнэлгээнд үндэслэн хууль бус гэж үзэгдсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Тусгай зөвшөөрөл эзэмшдэггүй тул төлбөрийн үүрэгтэй биш бөгөөд өмнө нь зөвшөөрөл эзэмшигчээр дамжуулан төлсөн төлбөрийг давхардуулан төлүүлсэн нь хууль бус. Илүү төлсөн төлбөрийг бусад татварын өрт суутган тооцохыг шаардсан.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Засгийн газрын тогтоолоор батлагдсан журамд тусгай зөвшөөрөлгүй этгээд гэрээний үндсэн дээр малтмал боловсруулсан тохиолдолд төлбөр төлөх үүрэгтэй гэж заасныг үндэслэн төлбөрийг шаардаж, татварын орлогоос хасахгүй байх нь хуульд нийцсэн гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Доод шатны шүүхүүд нэхэмжлэлийг хангаж, төлбөрийг хууль бус гэж үзэж суутган тооцохыг даалгасан. Улсын дээд шүүх доод шатны шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. Учир нь нэхэмжлэгч нь тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч биш тул төлбөрийн үүргийг зөвшөөрөл эзэмшигч хариуцах ёстой бөгөөд татварын албаны дахин төлбөр ногдуулсан үйлдэл нь Татварын ерөнхий хуулийн давхар төлбөр төлүүлэхийг хориглосон заалттай зөрчилдөж, хууль зүйн үндэслэлгүй гэж дүгнэсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг төлөх үүргийг ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч хариуцах бөгөөд тусгай зөвшөөрөлгүй этгээд гэрээний үндсэн дээр малтмал худалдан авсан тохиолдолд төлбөрийг зөвшөөрөл эзэмшигчээр дамжуулан төлөх ёстой (Ашигт малтмалын тухай хууль 47.1).
• Татвар төлөгчид давхар төлбөр төлүүлэхийг хориглож, илүү төлсөн татварыг татварын өрт суутган тооцох эсвэл буцаан олгох үүрэгтэй (Татварын ерөнхий хууль 3.2, 12.2, 17.1.4).
• Татварын албаны эрх зүйн байдлын тухай хуулийн дагуу нотлох баримтын үнэн зөвийг шалгах, хууль бус үйлдлийг тодорхойлох үүрэгтэй бөгөөд доод шатны шүүхийн хууль зүйн зөв тайлбарыг дээд шүүх баталсан (Гааль, татварын ерөнхий газрын эрх зүйн байдлын тухай хууль 6.6).