Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг ногдуулах үүрэгтэй этгээдийг тодорхойлох, татвар төлөгчөөр олборлогч биш худалдан авагч/экспортерийг тооцох эсэхийг хуулийн тайлбарын дагуу маргасан. Татварын байцаагч нь тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч компаниас олборлоогүй, харин бусдаас худалдаж авсан ашигт малтмалыг экспортлохдоо нөөц ашигласны төлбөр дутуу төлсөн гэж үзэн нөхөн төлбөр, торгууль тооцсон. Нэхэмжлэгч нь өөрийн уурхайгаас олборлоогүй бүтээгдэхүүний хувьд төлбөрийн үүрэг хүлээхгүй, мөн гэрээгээр үүрэг хуваарилах боломжгүй гэж эсэргүүцсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Татварын байцаагчийн тогтоосон акт хүчингүй байх ёстой. Уурхайн талбайгаас олборлоогүй, бусдаас худалдаж авсан ашигт малтмалыг экспортлохдоо нөөц ашигласны төлбөр төлөх үүрэг биш, мөн борлуулалтын гэрээний үнийг баримтлаагүй, давхар татварын гэрээг анхаараагүй гэж үндэслэв.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Татварын байцаагчийн тогтоосон акт хууль зөрчөөгүй. Тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь олборлож худалдсан, худалдахаар ачуулсан бүтээгдэхүүний борлуулалтын үнэлгээнээс төлбөр тооцох үүрэгтэй. Худалдаж авсан ашигт малтмалыг худалдахаар ачуулсан тохиолдолд төлбөрийн үүрэг үүснэ.

Шатуудын шийдвэр

Доод шатны шүүх нэхэмжлэлийг хангаж, татварын байцаагчийн актыг хүчингүй болгосон. Дээд шатны шүүх доод шатны шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хяналтын гомдлыг хангахгүй орхив. Учир нь хуульд зааснаар төлбөрийн үүрэгтэй этгээд нь тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч боловч нэхэмжлэгч нь өөрийн уурхайгаас олборлоогүй ашигт малтмалыг худалдсан тул "татвар ногдох орлогыг нуусан" зөрчил гаргаагүй. Мөн "худалдахаар ачуулсан" гэдэг нь худалдсан эсэхээс үл хамааран олборлогчийн үүрэг болохыг, харин гэрээгээр татвар төлөх үүргийг хуваарилах боломжгүйг шүүх зөв тайлбарласан.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийг төлөх үүрэгтэй этгээд нь ашиглалтын тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч бөгөөд зөвхөн уурхайн эдэлбэрээс олборлож худалдсан, эсхүл худалдахаар ачуулсан бүтээгдэхүүний хувьд төлбөр тооцох үүрэгтэй. (Ашигт малтмалын тухай хууль 47.1)
• Татвар төлөх үүрэг нь хуулиар тодорхойлогдсон бөгөөд талуудын хооронд байгуулсан гэрээгээр татвар төлөх үүргийг нэг талаас нөгөөд шилжүүлэх, эсвэл хуваарилах боломжгүй. (Татварын ерөнхий хууль 12.1)
• Тусгай зөвшөөрөл эзэмшигч нь өөрийн уурхайгаас олборлоогүй, харин бусдаас худалдаж авсан ашигт малтмалыг экспортлохдоо нөөц ашигласны төлбөр төлөх үүрэг хүлээхгүй бөгөөд энэ нь татвар ногдох орлогыг нуусан зөрчилд тооцогдохгүй. (Татварын ерөнхий хууль 74.1)