Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Сонгуулийн хороо нь орон нутгийн хурлын сонгуульд нэр дэвшихээр бэлтгэгдсэн албан тушаалтны ажлаас чөлөөлөгдөх хүсэлтийг хугацаанд нь өгсөн гэж үзэхгүйгээр бүртгэхээс татгалзсан эрх зүйн маргаан үүссэн. Нэр дэвшигч нь сонгуулийн жилийн 4 дүгээр сарын 1-ний өдрөөс өмнө ажлаас чөлөөлөгдөх хүсэлтээ гаргаж, нотариатаар батлуулсан баримтыг сонгуулийн хороонд хүлээлгэж өгсөн боловч хороо нь тухайн хүсэлтийг хуульд заасан хугацаанд өгөөгүй, мөн хуурамч гэж үзэн бүртгэхээс татгалзсан. Энэхүү татгалзлыг хууль бус гэж үзэн шүүхэд хандсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Сонгуулийн хороо нь ажлаас чөлөөлөгдөх хүсэлтийг хугацаанд нь өгсөн баримтыг зориудаар мушгин гуйвуулж, сонгогдох эрхийг хязгаарласан. Нэр дэвшигч нь хуульд заасан хугацаанд хүсэлтээ гаргаж, нотариатаар батлуулсан баримтыг бүрдүүлсэн тул бүртгэгдэх ёстой.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Нэр дэвшигч нь сонгуулийн жилийн 4 дүгээр сарын 1-ний өдрөөс өмнө ажлаас чөлөөлөгдөх хүсэлтээ албан ёсоор илэрхийлээгүй, мөн ирүүлсэн баримт бичиг дутуу, хуурамч байх эрсдэлтэй тул Сонгуулийн тухай хуулийн шаардлагыг хангаагүй гэж үзэн бүртгэхээс татгалзсан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан болон давж заалдах шатны шүүхүүд нэхэмжлэлийг хангаж, сонгуулийн хорооны татгалзсан шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэр дэвшигчийг бүртгэхийг даалгасан. Улсын дээд шүүх доод шатны шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. Учир нь нэхэмжлэгч нь хуульд заасан хугацаанд ажлаас чөлөөлөгдөх хүсэлтээ гаргаж, нотариатаар батлуулсан баримтыг бүрдүүлсэн тул сонгуулийн хорооны "хугацаа алдсан", "хуурамч" гэсэн үндэслэл нь нотлох баримтаар батлагдаагүй, хуулийн заалтыг буруу тайлбарласан байна. Мөн шүүх хуралдааны явцад өмгөөлөгчийн эрхийг хязгаарласан гэсэн гомдлын үндэслэл тогтоогдоогүй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Орон нутгийн хурлын сонгуульд нэр дэвшихэд шаардлагатай ажлаас чөлөөлөгдөх хүсэлтийг хуульд заасан хугацаанд (сонгуулийн жилийн 4 дүгээр сарын 1-ний өдрөөс өмнө) гаргасан, нотариатаар батлуулсан баримтыг бүрдүүлсэн нэр дэвшигчийг бүртгэхээс татгалзах нь хууль бус. (Сонгуулийн тухай хууль 154.4)
• Сонгуулийн хороо нь нэр дэвшигчийн баримт бичиг дутуу, хуурамч гэж үзэхдээ хуульд заасан "сонгуулийн хууль тогтоомж зөрчсөн" гэж шүүхээс тогтоосон байх шаардлагыг хангаагүй тохиолдолд татгалзсан шийдвэр нь үндэслэлгүй. (Сонгуулийн тухай хууль 3.1.7, 158.1.3)
• Захиргааны хэргийн хяналтын шатны шүүхэд өмгөөлөгч хэргийн материалтай танилцах боломж олгох, хуралдааныг хойшлуулах хүсэлт гаргасан тохиолдолд шүүх түүнийг хангаж, хугацааг хойшлуулсан бол эрх зүйн зөрчил гарсан гэж үзэхгүй. (Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 30.3.1)