📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: "Э р" ХХК нь 2015 онд олгогдсон Тогтворжуулах гэрчилгээний дагуу Ашигт малтмалын нөөц ашигласны төлбөрийн (АМНАТ) хувь, хэмжээг тогтворжуулсан гэж үзэж, Засгийн газрын 2019 болон 2021 оны тогтоолуудаар борлуулалтын үнэлгээ тооцох аргачлал өөрчлөгдсөний улмаас АМНАТ-ийн хэмжээ нэмэгдсэн нь хууль бус хэмээн маргасан.
- Нэхэмжлэгч: "Э р" ХХК нь Татварын ерөнхий газрын Том татвар төлөгчийн газрын 2023 оны 04 дүгээр сарын 04-ний өдрийн 01/352 дугаар шийдвэрийг хууль бус болохыг тогтоолгож, үндэслэлгүйгээр илүү төлүүлсэн 208,688,214,552 төгрөгийг буцаан олгохыг даалгах, мөн Засгийн газрын 2019 оны 465, 2021 оны 174 дүгээр тогтоолууд өөрийнх нь АМНАТ төлөх харилцаанд үйлчлэхгүй болохыг тогтоолгохыг хүссэн.
- Хариуцагч: Татварын ерөнхий газрын Том татвар төлөгчийн газар нь Тогтворжуулах гэрчилгээгээр зөвхөн татварын хувь хэмжээг тогтворжуулсан, харин борлуулалтын үнэлгээ тооцох аргачлалыг тогтворжуулаагүй тул Засгийн газрын тогтоолууд нь хууль ёсны бөгөөд нэхэмжлэгчийн АМНАТ-ийн хувь хэмжээ нэмэгдээгүй, харин зах зээлийн үнийн өөрчлөлтөөс хамаарч төлбөрийн хэмжээ өссөн гэж тайлбарласан.
🏛️ АНХАН ШАТ
- Өдөр: 2024-03-18, Дугаар: 128/ШШ2024/0243
- Шийдвэр: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангасан.
- Үндэслэл: Хөрөнгө оруулалтын тухай хуулийн 13.2, 13.4, 16.3.2, Ашигт малтмалын тухай хуулийн 47.2.1, Татварын ерөнхий хуулийн 12.1.11-д заасныг баримтлан, Засгийн газрын тогтоолуудаар АМНАТ-ийн хэмжээ нэмэгдсэн нь тогтворжуулах гэрчилгээг зөрчсөн бөгөөд нэхэмжлэгчийн хүсэлтээс татгалзсан нь үндэслэлгүй.
🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- Өдөр: 2024-05-22, Дугаар: 221/МА2024/334
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч болон Хариуцагч
- Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүх нэхэмжлэгчийн тодорхойлсон дүнгээр буцаан олгохыг шууд даалгасан нь үндэслэлгүй, мөн Засгийн газрын тогтоолуудыг хүчингүй болгуулах шаардлагыг хүлээн авахаас татгалзсан нь буруу гэж нэхэмжлэгч үзсэн. Хариуцагч нь татварын хувь хэмжээ өөрчлөгдөөгүй, борлуулалтын үнэлгээ тогтворжуулах боломжгүй гэж үзсэн.
- Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, Татварын ерөнхий газрын шийдвэрийг хууль бус болохыг тогтоож, илүү төлөлт байгаа эсэхийг хянаж шалгахыг даалгасан. Засгийн газрын тогтоолууд “Э р” ХХК-ийн АМНАТ төлөх харилцаанд үйлчлэхгүй болохыг тогтоолгох шаардлагыг хүлээн авахаас татгалзаж, хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- Үндэслэл: Хөрөнгө оруулалтын тухай хуулийн 6, 13.2, 13.4, Татварын ерөнхий хуулийн 12.1.7, 12.1.11, 41.1, 41.4-д заасныг баримтлан, татварын илүү төлөлтийг захиргааны байгууллага өөрөө хянаж шийдвэрлэх ёстой. Засгийн газрын тогтоолуудыг үйлчлэхгүй гэж тогтоолгох шаардлагыг урьдчилан шийдвэрлэх ажиллагаа хийгээгүй гэж үзсэн.
⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- Өдөр: 2024-07-02, Дугаар: 001/ШХТ2024/0235
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч болон Хариуцагч
- Гомдлолын шалтгаан: Нэхэмжлэгч нь давж заалдах шатны шүүх аудитын дүгнэлтээр тогтоогдсон илүү төлөлтийг шууд буцаан олгохыг даалгаагүй, мөн Засгийн газрын тогтоолууд үйлчлэхгүй болохыг тогтоолгох шаардлагыг хүлээн авахаас татгалзсан нь буруу гэж үзсэн. Хариуцагч нь АМНАТ-ийн хувь хэмжээ тогтворжсон хэвээр байгаа, борлуулалтын үнэлгээг тогтворжуулах боломжгүй, Татварын алба шалгалт хийсэн гэж үзсэн.
- Шийдвэр: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалд өөрчлөлт оруулж, нэхэмжлэгчийн гомдлын зарим хэсгийг хангаж, хариуцагчийн гомдлыг хангалгүй орхисон.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Хөрөнгө оруулалтын тухай хуулийн 13.4-т зааснаар тогтворжуулах гэрчилгээний хүчинтэй хугацаанд татварын хувь, хэмжээг нэмэгдүүлэх өөрчлөлт үйлчлэхгүй.
- Татварын ерөнхий хуулийн 4.1.1, 12.1.11 болон Ашигт малтмалын тухай хуулийн 47.15-д зааснаар Хөрөнгө оруулалтын тухай хуулийн дагуу олгогдсон эрх нь хуулиар хамгаалагдсан бөгөөд татварын хувь болон хэмжээг нэмэгдүүлэх үндэслэлгүй.
- Засгийн газрын тогтоолоор батлагдсан маргаан бүхий хэм хэмжээний актууд нь “татварын хууль тогтоомж”-ийн бүрэлдэхүүн хэсэгт хамаарна.
- АМНАТ-ийн хувь нь хуулиар тогтоогдсон боловч, Засгийн газрын тогтоолуудаар борлуулалтын үнэлгээ тооцох аргачлалыг өөрчилсний улмаас АМНАТ-ийн хэмжээ нэмэгдсэн нь Хөрөнгө оруулалтын тухай хуулийн 13.4-т заасан хөрөнгө оруулагчийн баталгааг зөрчсөн.
- Нэхэмжлэгч татварын цахим систем болон олон улсын тээврийн зөвшөөрөлтэй холбоотойгоор нэмэгдүүлсэн АМНАТ-ийг төлөхөөс өөр аргагүй болсон гэх тайлбар нь үндэслэлтэй.
- Татварын алба нь Татварын ерөнхий хуулийн 41.1, 41.4-д заасны дагуу татварын ногдлыг тодорхойлж, хянан шалгах үүрэгтэй тул шүүх нэхэмжлэгчийн тодорхойлсон дүнгээр буцаан олголтыг шууд даалгахгүй, харин хариуцагчид АМНАТ-ийн ногдлыг Тогтворжуулах гэрчилгээ олгох үеийн хууль тогтоомжийн дагуу тодорхойлж, илүү төлүүлсэн бол буцаан олгохыг даалгасан.
- "Эрх зүйн харилцаа байгаа эсэхийг тогтоолгох" шаардлага нь бие даасан нэхэмжлэлийн төрөлд хамаарахгүй бөгөөд үндсэн нэхэмжлэлийн шаардлагын хүрээнд шийдвэрлэгдэх боломжтой тул хүлээн авахаас татгалзсан нь зүйтэй.