Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Д.Ж Авлигатай тэмцэх газарт 10-аас дээш жил ажиллаж өндөр насны тэтгэвэрт гарахдаа Авлигатай тэмцэх газрын даргын Б/30 дугаар тушаалаар олгосон нэг удаагийн буцалтгүй тусламжийн хэмжээг дутуу олгосон гэж маргасан.
• Нэхэмжлэгч: Д.Ж нь Б/30 дугаар тушаалын 1 дэх хэсгийг зөвтгөж, 28,094,768 төгрөгөөр дутуу олгосон нь хууль бус болохыг тогтоож, зөрүүг олгохыг хариуцагчид даалгахыг хүссэн. Тэрээр Авлигын эсрэг хуулийн 30.4-т заасан "албан тушаалын 36 сарын цалинтай тэнцэх" гэснийг сүүлийн 3 жилийн дунджаар бус, харин хамгийн сүүлд авч байсан 2,687,202 төгрөгийн цалинг 36 сараар үржүүлсэнтэй тэнцэх хэмжээгээр олгох ёстой гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Авлигатай тэмцэх газрын дарга нь Д.Ж-д нэг удаагийн буцалтгүй тусламж олгохдоо Авлигын эсрэг хуулийн 30.4, Засгийн газрын 2019 оны 7 дугаар тогтоолоор батлагдсан журмыг баримталсан бөгөөд журмын 2.1, 2.2-т зааснаар тухайн албан тушаалын үндсэн цалингийн сүүлийн 3 жилийн дунджаар тооцсон нь хуульд нийцсэн гэж тайлбарласан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2023-04-17, Дугаар: 128/ШШ2023/0364
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Нэхэмжлэгчид нэг удаагийн буцалтгүй тусламжийг олгохдоо түүний өмнө авч байсан цалингийн 3 жилийн дунджаар бодож олгосон нь хуульд нийцсэн. Авлигын эсрэг хуулийн 30.4, Засгийн газрын 2019 оны 7 дугаар тогтоолоор баталсан "Төрийн албан хаагчид өндөр насны тэтгэвэрт гарахад нэг удаагийн буцалтгүй тусламж олгох журам"-ын 2.1-д заасан зохицуулалтыг мөрдөх учиртай.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2023-07-05, Дугаар: 221/МА2023/0451
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч
• Гомдлолын шалтгаан: Нэхэмжлэгчийн хүсэлтийг хуульд үндэслэж шийдвэрлээгүй тул нэг удаагийн буцалтгүй тусламжийн дутуу олгосон зөрүү олгохгүй байгаа эс үйлдэхүй нь хууль бус.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрт нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангасан өөрчлөлт оруулсан.
• Үндэслэл: Нэг удаагийн буцалтгүй тусламжийн дутуу олгосон зөрүү олгохгүй байгаа эс үйлдэхүй нь хууль бус болохыг тогтоож, Д.Ж-д Авлигын эсрэг хуулийн 30.4-т зааснаар нэг удаагийн буцалтгүй тусламжийг албан тушаалын цалингийн хэмжээгээр тооцож, зөрүүг олгоход шаардагдах захиргааны акт гаргахыг хариуцагчид даалгасан.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2023-10-03, Дугаар: 358
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх хуулийг зөрүүтэй тайлбарлан хэрэглэсэн, мөн нэг удаагийн буцалтгүй тусламж, тэтгэмжийг нэг ойлголт мэтээр тайлбарласан нь үндэслэлгүй.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Авлигын эсрэг хуулийн 30.4-т "албан тушаалын цалин"-г хамгийн сүүлд олгож байсан цалингаас бодох, эсхүл сүүлийн 36 сарын цалингийн дунджаар тодорхойлох асуудлыг нарийвчлан заагаагүй тул шүүхүүд хуулийг зөрүүтэй тайлбарласан.
• Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 11.4-т зааснаар тухайн маргаантай харилцааг нарийвчлан зохицуулсан хууль байхгүй бол ерөнхий зохицуулсан хуулийг хэрэглэх ёстой.
• Төрийн албаны тухай хуулийн 60.1-д төрийн улс төрийн албан хаагчаас бусад төрийн албан хаагч өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгон чөлөөлөгдсөн бол нэг удаагийн буцалтгүй тусламжийг үндсэн цалингийн дунджаас ажилласан хугацааг нь үндэслэн тооцож олгоно гэж заасан.
• Авлигын эсрэг хуулийн 30.4 дэх заалтын "албан тушаалын цалин" гэх ойлголт нь Төрийн албаны тухай хуулийн 60.1 дэх хэсгийн "үндсэн цалин"-тай адил агуулгатай.
• Засгийн газрын 2019 оны 7 дугаар тогтоолоор баталсан "Төрийн албан хаагчид өндөр насны тэтгэвэрт гарахад нэг удаагийн буцалтгүй тусламж олгох журам"-ын 2.1, 2.2-т "нэг удаагийн буцалтгүй тусламж тооцох үндсэн цалингийн хэмжээг тухайн албан тушаалын үндсэн цалингийн сүүлийн 3 жилийн дунджаар тооцно" гэж тодорхойлсон.
• Авлигын эсрэг хууль, Төрийн албаны тухай хууль, Засгийн газрын тогтоол болон Авлигатай тэмцэх газрын Хөдөлмөрийн дотоод журмын холбогдох заалтуудыг системчилсэн байдлаар тайлбарлахад, Д.Ж-д нэг удаагийн буцалтгүй тусламжийг сүүлийн 36 сарын албан тушаалын үндсэн цалингийн дунджаас тооцож олгосон нь хууль зөрчөөгүй.
• Нэг удаагийн буцалтгүй тусламжийн дээд хэмжээ нь 36 сарын дундаж цалингаас их байх боломжгүй тул журмын 2.2 дахь заалтын эхний өгүүлбэр нь төрийн албанд 36 жилээс бага ажилласан албан хаагчдад хамаарна.
• Хариуцагч нэг удаагийн буцалтгүй тусламж олгохдоо хуулийн "36 сар хүртэл" гэх сонгох боломжийг хэрэглэхдээ хамгийн дээд хэмжээгээр тооцож олгосон нь хууль, журам зөрчөөгүй, нэхэмжлэгчийн эрх зүйн байдлыг дордуулаагүй.