📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: Нэхэмжлэгч Ж.Д нь шүүхийн байгууллагад 38 жил, үүнээс шүүгчээр 30 гаруй жил ажиллаад тэтгэвэрт гарахдаа нэг удаагийн тэтгэмж 104,400,000 төгрөгийг авсан боловч Шүүхийн ерөнхий зөвлөлөөс тэтгэмжийн зөрүүг олгохоос татгалзсан.
- Нэхэмжлэгч: Шүүгчийг өндөр насны тэтгэвэрт гарахад олгох нэг удаагийн тэтгэмжийг албан тушаалын цалин, онцгой нөхцөлийн нэмэгдэл, төрийн алба хаасан хугацааны нэмэгдэл зэргийг нийлүүлсэн нийлбэрээс тооцож олгох ёстой. Мөн Шүүхийн ерөнхий зөвлөлийн эс үйлдэхүйг хууль бус болохыг тогтоолгож, тэтгэмжийн зөрүү 71,759,552 төгрөг, цалингийн зөрүү 1,976,228 төгрөгийг гаргуулахыг даалгах.
- Хариуцагч: Нэг удаагийн тэтгэмжийг албан тушаалын үндсэн цалингийн дунджаас тооцох ёстой бөгөөд нэмэгдлүүдийг оруулж тооцох үндэслэлгүй.
🏛️ АНХАН ШАТ
- Өдөр: 2023-11-07, Дугаар: 128/ШШ2023/0814
- Шийдвэр: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хангасан.
- Үндэслэл: Монгол Улсын шүүхийн тухай хуулийн 47.9-д заасан "сарын дундаж цалингийн хэмжээгээр" гэдэг нь сарын дундаж цалин хөлсний хэмжээгээр гэж ойлгох нь хууль болон зарчимд нийцнэ. Шүүгчийн цалин хөлс нь албан тушаалын цалин болон бусад нэмэгдлүүдээс бүрддэг. Хууль шинэчлэгдсэнтэй холбоотойгоор нэхэмжлэгчийн цалин хөлсний хэмжээ буурсан нь шүүгчийн цалин хөлсийг бууруулж болохгүй зохицуулалттай зөрчилдөж байна.
🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- Өдөр: 2023-12-25, Дугаар: 221/МА2024/0011
- Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
- Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг эсэргүүцсэн.
- Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
- Үндэслэл: Монгол Улсын шүүхийн тухай хуулиар шүүгчид сарын дундаж цалингийн хэмжээгээр нэг удаагийн тэтгэмжийг тооцохоор заасан нь Төрийн албаны тухай хуулиас ялгаатай, илүү нөхцөлийг тусгасан. Шүүгч нь сарын дундаж цалин хөлсний хэмжээгээр буюу албан тушаалын цалин болон нэмэгдлүүдийн дунджаар тооцуулан нэг удаагийн тэтгэмжийг сонгон авах эрхтэй. Шүүгчийн цалин хөлс буурсан нөхцөл байдал тогтоогдсон тул Шүүхийн ерөнхий зөвлөл нь Үндсэн хуульд заасан шүүгчийн эрх ашгийг хамгаалах үүргээ биелүүлж, цалин хөлсийг бууруулахгүйгээр тусгах үүрэгтэй.
⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- Өдөр: 2024-01-30, Дугаар: 42
- Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
- Гомдлолын шалтгаан: Хуулийг Улсын дээд шүүхийн тогтоол, тайлбараас өөрөөр хэрэглэсэн.
- Шийдвэр: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр, магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Монгол Улсын шүүхийн тухай хуулийн 47.9-д заасан "шүүгчийн авч байсан сарын дундаж цалин" гэдэг ойлголтод агуулгын тайлбар хийх шаардлагатай.
- Монгол Улсын шүүхийн тухай хуулийн 46.2-т зааснаар шүүгчийн цалин хөлс нь албан тушаалын цалин болон албан ажлын онцгой нөхцөлийн, төрийн алба хаасан хугацааны, докторын зэргийн нэмэгдлээс бүрдэнэ. Иймд "шүүгчийн авч байсан цалин" гэдгийг зөвхөн "албан тушаалын цалин" гэж ойлгохгүй, хуульд заасан бусад нэмэгдлийг нэмж тооцож ойлгоно.
- Хариуцагчийн "нэг удаагийн тэтгэмжийг албан тушаалын цалингийн дунджаас тооцох" тухай гомдол үндэслэлгүй. Маргааны үйл баримтад нарийвчилсан зохицуулалттай Монгол Улсын шүүхийн тухай хуулийг хэрэглэнэ.
- Төрийн албаны тухай хуулийн 4.2-т зааснаар төрийн жинхэнэ албан хаагчийн эрх зүйн байдлыг тусгайлсан хуулиар зохицуулах бөгөөд энэ тохиолдолд Монгол Улсын шүүхийн тухай хууль нь нарийвчилсан зохицуулалт юм.
- Шүүгчийн нийгмийн баталгааны нэг төрөл болох нэг удаагийн тэтгэмж нь шүүгчийг олон жил тогтвор суурьшилтай ажиллах эдийн засгийн үндсэн баталгаа болж, шүүн таслах ажиллагааг хариуцлагатай, үнэнч шударгаар хэрэгжүүлэхэд чиглэсэн арга хэмжээ юм. Албан ажлын онцгой нөхцөлийн нэмэгдэл нь шүүгчийн албан үүрэгтэй шууд холбоотой тул нэг удаагийн тэтгэмжид оруулан тооцох нь үндэслэлтэй.
- Хариуцагчийн "цалин хөлс буурсантай холбоотой гомдол гаргах 90 хоногийн хугацааг зөрчсөн" гэх гомдол үндэслэлгүй. Шүүхийн ерөнхий зөвлөлөөс 2023 оны 07 дугаар сарын 07-ны өдрийн албан бичгээр хариу өгсөн тул хөөн хэлэлцэх хугацаа хэтрүүлсэн гэж үзэхгүй.