Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Монгол Улсын Засгийн газрын 2019 оны 7 дугаар тогтоолоор батлагдсан "Төрийн албан хаагчид өндөр насны тэтгэвэрт гарахад нэг удаагийн буцалтгүй тусламж олгох журам"-ын 1.2, 2.1 дэх заалтууд нь Төрийн албаны тухай хуулийн 60.1-д заасан зохицуулалтыг зөрчиж, төрийн албан хаагчдыг хохироосон эсэх маргаан үүссэн.
• Нэхэмжлэгч: Ж.Ж нь Засгийн газрын 2019 оны 7 дугаар тогтоолын хавсралтаар батлагдсан Журмын 1.2 болон 2.1 дэх заалтыг хүчингүй болгуулахыг шаардсан. Журмын 1.2 дахь заалт нь хуулийн зорилгод нийцээгүй, тэгш бус байдал үүсгэж, Захиргааны ерөнхий хуулийн 60.1.6-г зөрчсөн, мөн 2020 оны 151 дүгээр тогтоолоор орсон нэмэлт, өөрчлөлт нь тодорхойгүй, Захиргааны ерөнхий хуулийн 60.1.7-г зөрчсөн, төрийн албаны төв байгууллагаас санал аваагүй гэж үзсэн.
• Хариуцагч: Монгол Улсын Засгийн газар нь нэхэмжлэлийг эс зөвшөөрч, Журмын зохицуулалт нь төрийн албаны мэргэшсэн, тогтвортой байх зарчмыг хамгаалахад чиглэгдсэн бөгөөд Засгийн газрын бүрэн эрхийн хүрээнд Захиргааны ерөнхий хуулийн 59.1-д заасан шалгуур нөхцөлийн хүрээнд боловсруулж батлагдсан, Төрийн албаны зөвлөлөөс санал авсан, Хууль зүйн яаманд бүртгүүлэх шаардлагагүй гэж тайлбарласан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2023-03-20, Дугаар: 221/ШШ2023/0001
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Маргаан бүхий журмын заалтууд нь Захиргааны ерөнхий хуульд заасан зарчмуудад нийцсэн, Журмын 1.2, 2.1 дэх заалтыг хүчингүй болгох хууль зүйн үндэслэлгүй, уг журам нь нэхэмжлэгчийн тэтгэвэр тогтоолгох эрхийг хязгаарлахгүй, Засгийн газрын хэм хэмжээний актыг Хууль зүй, дотоод хэргийн яаманд бүртгүүлээгүй нь уг акт хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх үндэслэл болохгүй.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2023-03-20, Дугаар: 221/ШШ2023/0001
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр нь Захиргааны ерөнхий хуулийн 62.1, 62.2-т заасан журмыг зөрчсөн, хүний эрх, эрх чөлөө, шударга ёс, тэгш байдлыг хангаагүй, хэм хэмжээний актыг Хууль зүйн яаманд бүртгүүлээгүй нь хуульд нийцээгүй тул хүчингүй болгуулах.
• Шийдвэр: Нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгосон.
• Үндэслэл: Маргаан бүхий журмын заалтууд нь Захиргааны ерөнхий хуульд заасан зарчмуудад нийцсэн, нэхэмжлэгчийн хүчингүй болгуулахаар маргаж буй журам нь зөвхөн нэг удаагийн буцалтгүй тусламж олгохтой холбоотой харилцааг зохицуулсан, энэ нь нэхэмжлэгчийн хуулиар олгогдсон өндөр насны тэтгэвэр тогтоолгох эрхийг аливаа байдлаар хязгаарлахгүй, Засгийн газраас батлан гаргасан хэм хэмжээний актыг Хууль зүйн асуудал эрхэлсэн төрийн захиргааны төв байгууллагад бүртгүүлээгүйг буруутгах үндэслэлгүй.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2023-05-18, Дугаар: 221/МА2023/0001
• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэр үндэслэлгүй, Журмын 1.2 дахь заалт нь Захиргааны ерөнхий хуулийн зарчмыг зөрчсөн, хэлэлцүүлэг хийгээгүй, хэм хэмжээний актын бүртгэлийн шаардлагыг хангаагүй.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулж, Журмын 1.2 дахь заалтыг 3 сарын хугацаатай түдгэлзүүлж, 2.1 дэх заалтыг хүчингүй болгуулах шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Төрийн албаны тухай хуулийн 60.1-д заасан нэг удаагийн буцалтгүй тусламж нь төрийн албанд мэргэшсэн, тогтвортой ажилласан иргэнийг урамшуулах зорилготой нийтлэг баталгаа юм.
• Журмын 1.2-т "нийтдээ 5 жил, үүнээс сүүлийн 3 жил төрийн албанд тасралтгүй ажилласан" тохиолдолд тусламж авахаар хязгаарласан нь сүүлийн 3 жил тасралтгүй ажиллаагүй боловч нийт 5-аас дээш жил ажилласан иргэнийг тусламж авах боломжгүй болгож байгаа нь Захиргааны ерөнхий хуулийн 4.2.5-д заасан "зорилгодоо нийцсэн, бодит нөхцөлд тохирсон байх" зарчим, мөн шударга ёс, тэгш байдлын зарчмыг зөрчсөн.
• Засгийн газрын тогтоолыг Хууль зүйн яаманд бүртгүүлэх зохицуулалт тухайн үед байгаагүй тул бүртгүүлээгүй нь уг актыг хүчин төгөлдөр бус гэж үзэх үндэслэл болохгүй.
• Төрийн албаны тухай хуулийн 60.1-д "төрийн албаны төв байгууллагын саналыг үндэслэн Засгийн газар тогтооно" гэж заасан нь зөвхөн тухайн этгээдээс санал авна гэсэн үг биш бөгөөд Захиргааны ерөнхий хуулийн 61, 62 дугаар зүйлд заасан ажиллагааг бүрэн хэрэгжүүлэх үүрэгтэй.
• Журмын 2.1-д заасан нэг удаагийн буцалтгүй тусламж тооцох үндсэн цалингийн хэмжээг сүүлийн 3 жилийн дунджаар тооцох нь Захиргааны ерөнхий хуулийн зарчмуудыг зөрчөөгүй. "Үндсэн цалингийн 3 жилийн дундаж"-ийг тооцохдоо заавал сүүлийн 3 жил тасралтгүй ажилласан эсэхээс хамаарахгүйгээр уян хатан байдлаар хэрэглэх боломжтой.