Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Сонгуулийн дүн гаргах үед "нийт сонгогч"-ийн тоонд хүчингүй саналын хуудсыг оруулах эсэх болон хууль тайлбарлахаар маргаан үүсэв. Сонгуулийн нэгдсэн хороо нь санал хураалтын үр дүнд хүчингүйд тооцогдсон 47 саналын хуудсыг нийт сонгогчдын тоонд оруулахгүйгээр, зөвхөн хүчинтэй саналын хуудсаар сонгуулийн дүнг гаргасан байна. Нэр дэвшигчдийн авсан санал хоорондоо ойролцоо байсан тул хүчингүй саналыг хасаж тооцсон нь сонгуулийн дүнд нөлөөлж, дахин санал хураалт явуулах шаардлагатай болсон гэж үзэв.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Сонгуульд оролцож саналаа өгсөн боловч хүчингүй эсвэл хоосон саналын хуудас өгсөн иргэдийг нийт сонгогчийн тоонд оруулахгүй байх нь "нийт сонгогч"-ийн тухай ойлголтыг зөрчсөн тул сонгуулийн дүн хүчингүй болгох шаардлагатай гэв.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Хүчингүй саналын хуудсыг хассан нь холбогдох журамтай нийцэж байгаа бөгөөд нэр дэвшигч олонхийн санал авсан тул сонгуулийн дүн бодитой гэж маргав.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон бол давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгож, захиргааны актыг хүчингүй болгосон. Учир нь сонгуульд оролцож саналаа өгсөн иргэдээс хэн ч сонгохыг хүсээгүй хоосон саналын хуудас өгөх нь сонгох эрхээ эдэлж буй хэрэг тул тэдгээрийг нийт сонгогчийн тоонд оруулахгүй бол "нийт сонгогч"-ийн олонхийн санал авсан гэсэн ойлголтын утга учрыг алдуулна (Хот, тосгоны эрх зүйн байдлын тухай хууль 14.1). Мөн нэр дэвшигчдийн авсан санал болон хүчингүй саналын хуудсын тоо хоорондоо ойролцоо байсан тул хүчингүй саналыг тооцохгүй байсан нь дахин санал хураалтад орох эрхтэй нэр дэвшигчийн ашиг сонирхлыг шууд зөрчсөн байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Сонгуульд оролцож саналаа өгсөн боловч хүчингүй эсвэл хоосон саналын хуудас өгсөн иргэдийг нийт сонгогчийн тоонд оруулахгүй байх нь тэдгээрийг огт сонгуульд оролцоогүй гэж үзэж байгаатай адил тул "нийт сонгогчийн олонхийн санал" гэсэн ойлголтын утга учрыг алдуулна гэж дүгнэв (Хот, тосгоны эрх зүйн байдлын тухай хууль 14.1).
• Сонгуульд оролцсон иргэдийн олонхи ирснээр хүчинтэй санал өгсөн иргэдийн олонхиг сонгох зарчим нь нийтээрээ чөлөөтэй сонгох эрхийг хангадаг тул хүчингүй саналыг хассан дүн гаргах нь хууль бус байна.
• Нэр дэвшигчийн авсан санал болон хүчингүй саналын хуудсын тоо хоорондоо ойролцоо байсан тохиолдолд хүчингүй саналыг тооцохгүй байх нь сонгуулийн дүнд шууд нөлөөлөх үр дагавартай, энэ нь нэр дэвшигчийн ашиг сонирхлыг зөрчсөн тул захиргааны актыг хүчингүй болгох үндэслэл болно.