Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Захиргааны актын илт хууль бус байдал болон хохирлын нөхөн төлбөрийн эрх зүйн асуудал. Дүүргийн засаг дарга хорооны засаг даргаг өндөр насны тэтгэвэрт гарсан гэх үндэслэлээр, хуульд заасан чөлөөлөх шалтгаан болон хүсэлт байхгүйгээр дангаар ажлаас чөлөөлсөн байна. Энэхүү үйлдэл нь албан хаагчийн төрийн албанд ажиллах эрх, хууль ёсны ашиг сонирхолд халдсан гэж үзэгдэж, тухайн актаг илт хууль бус болохыг тогтоох, мөн өмгөөллийн зардлыг хохирол гэж үзэх эсэх маргаан үүсгэсэн.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Дүүргийн засаг дарга нь өөрийн чиг үүрэгт хамаарахгүйгээр, хуульд заасан үндэслэлгүйгээр засаг даргаг чөлөөлсөн тул тухайн захиргааны акт нь илт хууль бус байна; мөн хэргийг шүүхэд хянан шийдвэрлүүлэхэд төлсөн өмгөөллийн хөлс нь шууд бус хохирол тул нөхөн төлүүлэх ёстой.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Дүүргийн засаг дарга нь харьяалах нутаг дэвсгэртээ төрийн удирдлагыг хэрэгжүүлэх чиг үүрэг бүхий төлөөлөгч тул хорооны засаг даргаг чөлөөлөх эрхтэй бөгөөд акт нь хууль ёсны юм; өмгөөллийн хөлс нь хохирол биш гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Доод шатны шүүхүүд дүүргийн засаг даргад чөлөөлөх эрх байсан тул акт нь илт хууль бус биш, өмгөөллийн зардлыг хохирол гэж үзэхгүй гэж шийдвэрлэсэн. Улсын дээд шүүх доод шатны шийдвэрийг хэсэгчлэн өөрчилж, нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгчийн гомдлыг хэсэгчлэн хангасан. Учир нь нэхэмжлэгч чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өгөөгүй, хорооны иргэдийн нийтийн хурлаас санал ирүүлээгүй байхад дүүргийн засаг дарга өндөр насны тэтгэвэрт гарсан гэх үндэслэлээр дангаар чөлөөлсөн нь иргэний эрх, хууль ёсны ашиг сонирхолд халдах хуульд заасан үндэслэл байгаагүй тул Захиргааны ерөнхий хууль 47.1.6-д заасан илт хууль бус актын шинжийг хангаж байна. Харин өмгөөлөгч авах нь иргэний эрх бөгөөд төлсөн хөлсийг зайлшгүй гарах ёстой зардал буюу хохирол гэж үзэх боломжгүй тул өмгөөллийн зардлыг нөхөн төлүүлэх шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгосон.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Дүүргийн засаг дарга нь харьяалах нутаг дэвсгэртээ төрийн удирдлагыг хэрэгжүүлэх чиг үүрэг бүхий төлөөлөгч тул хорооны засаг даргаг чөлөөлөх эрхтэй байсан учраас тухайн акт нь захиргааны байгууллага өөрийн чиг үүрэгт үл хамаарах асуудлаар гаргасан гэж үзэх үндэслэлгүй (Захиргааны ерөнхий хууль 47.1.3).
• Нэхэмжлэгч чөлөөлөгдөх хүсэлтээ өгөөгүй, хуульд заасан чөлөөлөх шалтгаан үүсээгүй байхад засаг дарга өөрөө мэдэж дангаар чөлөөлөх шийдвэр гаргасан нь иргэний эрх, хууль ёсны ашиг сонирхолд халдах хуульд заасан үндэслэл байгаагүй тул илт хууль бус захиргааны акт болно (Захиргааны ерөнхий хууль 47.1.6).
• Хэргийн оролцогч өмгөөлөгч авах нь түүний эрх бөгөөд хууль зүйн туслалцаа үзүүлсний төлөө төлсөн хөлсийг захиргааны байгууллагын үйл ажиллагаанаас болж учирсан хохирол буюу зайлшгүй гарах ёстой зардал гэж үзэх боломжгүй тул нэхэмжлэх эрх үүсэхгүй (Захиргааны ерөнхий хууль 100.1).