Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Татвар ногдуулах, давхар татварын гэрээний хэрэглээ, орлогын эх үүсвэрийн тодорхойлолт зэрэг эрх зүйн маргаан. Газрын тосны үйл ажиллагааны хүрээнд гэрээлэгч компаниас нэхэмжлэгчид төлсөн өртөг нөхөх зардал нь Канад улсад бүртгэлтэй холбогдсон компаниудын төлбөр шилжүүлэлттэй шууд холбоотой гэж үзсэн. Татварын байцаагч нь давхар татварын гэрээний заалтыг тооцоололд ашигласан ч актад тодорхой заагаагүй, нэхэмжлэгч нь хууль хэрэглээний маргаан гаргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Хувь хүний орлогын албан татварыг нийгмийн даатгалын шимтгэлд ногдуулсан нь хууль зөрчсөн, орлогын эх үүсвэр нь гадаад улсад байрлах тул Монгол Улсад татвар ногдуулах үндэслэлгүй, давхар татварын гэрээг зөв хэрэглээгүй гэж үзсэн.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Өртөг нөхөх зардал нь нэхэмжлэгчийн санхүүгийн баримтад туссан бөгөөд Канад улсын компаниудын төлбөр шилжүүлэлттэй шууд холбоотой. Давхар татварын гэрээний хязгаарлалтыг (5%) тооцоололд ашигласан бөгөөд нэхэмжлэгч нь тооцооллын маргаангүй, хууль хэрэглээний маргаан гаргасан.

Шатуудын шийдвэр

Доод шатны шүүх нэхэмжлэлийн зарим хэсгийг хүлээн зөвшөөрч, заримыг нь хэрэгсэхгүй болгосон. Улсын дээд шүүх давж заалдах шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон. Шүүх нь нэхэмжлэгч нь хууль хэрэглээний маргааныг цаг тухайд нь гаргаагүй, тооцооллын маргаангүй гэж үзсэн тул дээд шатны шүүх шинэ дүгнэлт хийх боломжгүй гэж үзсэн. Мөн орлогын эх үүсвэрийн асуудал нь захиргааны байгууллагад хандах замаар тусдаа шийдвэрлэгдэх асуудал мөн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Хэргийн оролцогч нь хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааны явцад баримт, тайлбараа бүрэн дүүрэн гаргах үүрэгтэй бөгөөд маргаагүй асуудлаар шүүх дүгнэлт хийх боломжгүй (Захиргааны хэргийн хууль 32.8, 106.5).
• Давхар татварын гэрээний заалтыг тооцоололд ашигласан ч актад тодорхой заагаагүй нь актаар тогтоогдсон үйл баримтыг бүхэлд нь үгүйсгэх хууль зүйн үндэслэл болж чадахгүй (Орлого ба хөрөнгийн татварын тухай конвенц 12-А).
• Өртөг нөхөх зардал нь гадаад улсын компаниас төлбөр шилжүүлсэнтэй шууд холбоотой байх үед орлогын эх үүсвэрийг тухайн улсад үүссэн гэж үзэх үндэслэлтэй (Бүтээгдэхүүн хуваах гэрээ).