Улсын дээд шүүхийн Тогтоол

Үйл явдал

Татварын ногдлыг тодорхойлохдоо жишиг үнийн аргыг хэрэглэх, мөн гэрээгээр ажиллагсдын хөлснөөс татвар суутган төлөх үүргийг биелүүлээгүй гэж үзэн нөхөн татвар ногдуулсан актын хэсгийг хүчингүй болгох маргаан. Татварын байцаагч нь санхүүгийн баримт бичиг хадгалаагүй, орлогыг дутуу тайлагнасан, мөн ажилтны хөлснөөс татвар суутгаагүй гэж үзэн жишиг үнээр орлогыг тооцож, нөхөн татвар ногдуулсан. Нэхэмжлэгч нь жишиг үнийн аргачлалыг буруу хэрэглэсэн, бодит зардлыг харгалзахгүй тооцсон, мөн татвар суутгах боломжгүй нөхцөл байдалтай байсан гэж маргасан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Татварын ногдлыг тодорхойлохдоо жишиг үнийн аргыг буруу хэрэглэсэн, бодит үйл ажиллагааны зардлыг харгалзахгүйгээр тооцсон, мөн ажилтантай гэрээ байгуулан ажиллах боломжгүй бодит нөхцөл байдлыг үл харгалзан татвар суутгах үүргийг зөрчсөн гэж үзэн актаар тогтоосон нөхөн татварыг хүчингүй болгохыг шаардсан.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Татвар төлөгчөөс санхүүгийн баримт бичгийг гаргаж өгөөгүй тул Татварын ерөнхий хуульд заасны дагуу жишиг үнийн аргаар орлогыг тодорхойлох нь хууль ёсны үндэслэлтэй, мөн хөлсний татвар суутган төлөх үүргийг биелүүлээгүй нь хууль зөрчсөн гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан болон давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгож, татварын актаар тогтоосон нөхөн татварыг хүлээн зөвшөөрч, захиргааны хариуцлагын төлбөрийг өршөөн хэлтрүүлсэн. Улсын дээд шүүх доод шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, гомдлыг хангахгүй орхисон. Учир нь нэхэмжлэгч санхүүгийн баримт бичгийг хадгалаагүй, татварын хяналт шалгалтанд хамрагдаагүй тул байцаагчийн жишиг үнийн аргаар орлогыг тодорхойлох үйлдэл хуульд нийцсэн, мөн хөлсний татвар суутгах үүргийг биелүүлэх нь татвар төлөгчийн хууль ёсны үүрэг байсан гэж үзсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Татвар төлөгчөөс санхүүгийн баримт бичгийг гаргаж өгөөгүй тохиолдолд татварын байцаагч Татварын ерөнхий хуулийн 48.1.2 заалтын дагуу жишиг үнийн аргаар татвар ногдох орлогыг тодорхойлох нь хууль ёсны үндэслэлтэй.
• Татвар төлөгч нь татвар төлөхтэй холбогдсон тооцоо, мэдээг гаргаж өгөх, санхүүгийн баримт бичгийг хадгалах үүрэгтэй бөгөөд үүнийг биелүүлээгүй нь татварын ногдлыг маргах үндэслэл болохгүй (Татварын ерөнхий хууль 18.1.13).
• Хөлсний татвар суутган төлөх үүргийг биелүүлээгүй нь татвар төлөгчийн хууль зөрчсөн үйлдэл бөгөөд "татвар суутгах боломжгүй" гэсэн тайлбар нь хуулийн үүргийг чөлөөлөх шалтгаан болохгүй (Хувь хүний орлогын албан татварын тухай хууль 11.1.6).