Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татварын төлөгч тодорхойлох болон татвар ногдуулсан үнэлгээг тогтоох асуудлаар маргаан үүсэв. Нэхэмжлэгч компани нь бусдын захиалгаар барилга угсралтын ажил гүйцэтгэж, тухайн барилгыг захиалагч нарын өмчлөлд шилжүүлсэн боловч барилгын өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлийн гэрчилгээ нь нэхэмжлэгч компанийн нэр дээр гаргуулсан тул татварын алба үүнийг үндэслэн татварын нэхэмжлэх гаргасан нь хууль бус гэж маргасан байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Барилга угсралтын ажил гүйцэтгэгч нь эцсийн өмчлөгч биш тул татварын төлөгч гэж үзэх нь буруу, мөн татвар ногдуулсан үнэлгээ болон бүсчлэл, коэффициентийг тодорхойгүй байсан тул татварын нэхэмжлэхүүд нь хууль бус байна.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Улсын бүртгэлийн гэрчилгээ нэхэмжлэгч компанийн нэр дээр бүртгэлтэй байгаа тул үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татварын төлөгч гэж үзэн татварын нэхэмжлэх гаргасан.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн бөгөөд давж заалдах шатны шүүх маргаан бүхий захиргааны актыг дахин шинэ акт гаргах хүртэл гурван сарын хугацаагаар түдгэлзүүлж шийдвэрлэв. Учир нь татварын ногдуулсан үнэлгээг ямар суурь үнэлгээнээс тооцсон болон татварын коэффициент, бүсчлэл нь ямар үндэслэлтэй болох нь тодорхойгүй байгаа нь хэргийн нөхцөл байдлыг цаашид тодруулах шаардлагатай байна.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Татварын ногдуулсан үнэлгээг тооцохдоо улсын бүртгэл, даатгал эсвэл данс бүртгэлийн үнэлгээг ашиглах дараалал болон тодорхой байх ёстой тул хариуцагч татвар ногдуулсан үнэлгээг ямар суурь үнэлгээнээс тооцсон нь тодорхойгүй байгаа нь татварын хууль тогтоомжийн зарчмыг хангахгүй байна (Үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татварын тухай хууль 5.1.2, 6.1).
• Захиргааны акт гаргахдаа татварын коэффициент, байршлын бүсчлэл зэрэг тооцоолол нь ойлгомжтой байх ёстой тул хариуцагчаас ногдуулсан татварын хэмжээг ямар үндэслэлээр тооцсоныг тодорхойлох шаардлагатай (Үл хөдлөх эд хөрөнгийн албан татварын тухай хууль 6.1).
• Шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх явцад нэмж тодруулах шаардлагатай боловч энэ нь шүүхийн шинжлэн судлах боломжоос хэтэрсэн тохиолдолд захиргааны актыг шинэ акт гаргах хүртэл түдгэлзүүлж болно (Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 106.3.11).