Тогтоол №884

Үйл явдал

Төрийн албаны зөвшөөрөлгүйгээр төрийн албанд ажилласан үйлдлийн хууль зүйн үнэлгээ, татвар төлөх үүрэг үүссэн эсэхийг тодорхойлох эрх зүйн маргаан. Төрийн албаны зөвшөөрөлгүйгээр ажилласан этгээдээс төрийн албан хаагчийн цалин, нэмэгдэл зэргийг төлбөр болгон татвар ногдуулах, хасах асуудал үүссэн. Төрийн албаны тухай хууль, татварын хуулийн заалтуудын зөрчилдөөн, тайлбарын ялгааг шүүх хэрхэн шийдвэрлэснийг тодорхойлсон.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Төрийн албаны зөвшөөрөлгүйгээр ажилласан учраас төрийн албан хаагчийн статусыг хүлээн зөвшөөрөхгүй, татварын ногдол төлбөрийг хасах үйлдлийг хүчингүй болгохыг шаардсан. Төрийн албанд орох эрхгүй этгээдээс татвар ногдуулах нь хууль бус гэж үзсэн.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Төрийн албаны зөвшөөрөлгүйгээр ажилласан ч, бодит ажил хийж, орлого олсон учраас татвар төлөх үүрэг үүссэн. Төрийн албаны тухай хуулийн зөрчил нь татварын хуулийн үйлчилгээг зогсоох үндэслэл болохгүй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Доод шатны шүүх хариуцагчийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Дээд шатны шүүх доод шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Төрийн албаны зөвшөөрөлгүйгээр ажилласан үйлдэл нь төрийн албаны тухай хуулийг зөрссөн ч, энэ нь татварын хуулийн дагуу орлого олсон этгээдээс татвар ногдуулах эрх зүйн үндэслэлийг хассангүй. Төрийн албанд орох эрхгүй этгээд ч бодит орлого олсон тохиолдолд татвар төлөх үүрэгтэй бөгөөд төрийн албаны статусын маргаан нь татварын ногдол төлбөрийн хууль ёсны байдлыг эвдэхгүй.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Төрийн албаны зөвшөөрөлгүйгээр ажилласан үйлдэл нь төрийн албаны тухай хуулийг зөрссөн боловч татварын хуулийн дагуу орлого олсон этгээдээс татвар ногдуулах эрх зүйн үндэслэлийг хассангүй. (Татварын ерөнхий хууль 4.1)
• Төрийн албанд орох эрхгүй этгээд ч бодит ажил хийж, орлого олсон тохиолдолд татвар төлөх үүрэг үүснэ. Төрийн албаны статусын маргаан нь татварын ногдол төлбөрийн хууль ёсны байдлыг эвдэхгүй. (Татварын ерөнхий хууль 5.1)
• Төрийн албаны тухай хууль, татварын хуулийн заалтуудын хоорондын зөрчилдөөнийг тайлбарлахдаа татварын хуулийн давуу эрх, бодит орлогын татварын зарчмыг дагах ёстой. (Татварын ерөнхий хууль 3.1)