Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Нийгмийн даатгалын тэтгэвэр тогтоох орлогын дээд хэмжээг тооцох аргачлалын хувьд хууль зүйн тайлбар хийсэн маргаан. Нэхэмжлэгч нь өмнө нь тогтоосон тэтгэврийн үндэслэл болсон цалингийн хөлсийг тухайн үеийн мөрдөж байсан орлогын дээд хэмжээгээр бус, одоогийн мөрдөж буй хөдөлмөрийн хөлсний хэмжээгээр шинэчлэн тооцож өгөхийг шаардсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Тэтгэвэр тогтоохдоо хөدөлмөрийн хөлс, түүнтэй адилтгах орлогыг дүйцүүлэн тооцох зарчмыг баримтлах ёстой тул орлогын дээд хэмжээг өндөр дүнгээр тооцож тэтгэврийг шинэчлэн тогтоох шаардлагатай гэсэн.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Тэтгэвэр тогтоохдоо 2013 оны 09 дүгээр сарын 01-ний өдрийг хүртэлх хугацаанд мөрдөж байсан сарын хөдөлмөрийн хөлсний дээд хэмжээг баримтлан тооцоолсон тул тэтгэврийг өөрчлөн тогтоох боломжгүй гэсэн.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон бөгөөд давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн. Учир нь тэтгэвэр тогтоохдоо тухайн үед мөрдөж байсан сарын хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг 10 дахин нэмэгдүүлсэнтэй тэнцүү байхаар тогтоосон Засгийн газрын тогтоол, хууль тогтоомжийг баримтлан тооцоолсон нь эрх, хууль ёсны ашиг сонирхлыг хөндөөгүй тул захиргааны акт нь хууль ёсны гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Тэтгэвэр, тэтгэмж тогтооход баримтлах сарын хөдөлмөрийн хөлс, түүнтэй адилтгах орлогын дээд хэмжээ нь тухайн үед мөрдөж байгаа сарын хөдөлмөрийн хөлсний доод хэмжээг үндэслэн тогтоогддог тул түүнийг баримтлан тооцоолсон нь зөв (Нийгмийн даатгалын ерөнхий хууль 19.4).
• Нийгмийн даатгалын шимтгэл төлөх болон тэтгэвэр, тэтгэмж тогтооход баримтлах хөдөлмөрийн хөлсний дээд хэмжээг тогтоох эрх нь Засгийн газарт харьяалагддаг тул түүний тогтоосон хязгаарыг баримтлан тооцоолсон бол захиргааны акт нь хууль ёсны (Нийгмийн даатгалын тухай хууль 15).
• Тэтгэвэр шинэчлэн тогтоохдоо тухайн үед мөрдөж байсан хөдөлмөрийн хөлсний дээд хэмжээг баримтлах ёстой тул өмнөх үеийн цалингийн хөлсийг одоогийн мөрдөж буй хөдөлмөрийн хөлсний хэмжээгээр өөрчлөн тооцох үндэслэлгүй (Засгийн газрын тогтоол).