Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Татвар ногдуулах үндэслэл болох орлого үүссэн эсэх, хувьцаа шилжүүлсэн гэрээний эрх зүйн үр дагаврыг тодорхойлох маргаан. Татвар төлөгч компани нь ашигт малтмалын тусгай зөвшөөрөлтэй компанигийн хувьцааг өөр хүнд шилжүүлсэн боловч татварын байгууллага нь уг шилжүүлгийг орлого олох зорилготой гэж үзэн нөхөн ногдуулалтын акт гаргасан байна. Гэвч иргэний шүүхээр тухайн хувьцаа худалдах-худалдан авах гэрээг цуцалж, хувьцааг анхны эзэмшигч рүү нь буцаан шилжүүлэхээр шийдвэрлэсэн тул орлого үүсээгүй гэж маргасан юм.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Татварын байгууллагын нөхөн ногдуулалтын акт хууль бус, учир нь иргэний шүүхээр гэрээг цуцалж, эд хөрөнгийг буцаан олгосон тул бодит орлого үүсээгүй.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Хувьцаа шилжүүлэх гэрээ бүртгэгдсэн, төлбөр нь гүйцэтгэгдсэн тул эзэмшигчийг өөрчлөх замаар орлого олоогүй гэж үзэх үндэслэлгүй.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, татварын актаар тогтоосон төлбөрийг хүчингүй болгосон. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, татварын актаар тогтоосон төлбөрийг хэрэгсэхгүй болгосон. Учир нь иргэний шүүхийн шийдвэрээр гэрээний үүрэг биелэгдэхгүй, хувьцаа буцаан шилжүүлсэн тул татварын хяналт шалгалт нь иргэний эрх зүйн харилцааны эцсийн шийдвэрлэлтэд тулгуурлах ёстой.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Иргэний шүүхийн шийдвэрээр гэрээ цуцалж, эд хөрөнгийг анхны эзэмшигч рүү буцаан шилжүүлсэн тул орлого үүсээгүй гэж үзэх ёстой (Аж ахуйн нэгжийн орлогын албан татварын тухай хууль 8.2.2).
• Татварын хяналт шалгалт нь иргэний эрх зүйн харилцааны эцсийн шийдвэрлэлтэд тулгуурлах ёстой тул иргэний шүүхийн шийдвэрийг үл тоомсорлосон татварын акт хууль бус юм (Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хууль 106.1).
• Татварын байгууллага нь орлогын бодит үүсэлтийг тогтоохдоо зөвхөн гэрээний бүртгэлд бус, харин гэрээний эрх зүйн үр дагавар болон бодит нөхцөл байдалд тулгуурлах ёстой (Татварын ерөнхий хууль 5.1, 5.1.3).