Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Газар эзэмших, өмчлөх эрх олгох захирамж болон кадастрын зураг давхцасан нь газар эзэмшигчдийн эрх зүйн байдалд нөлөөлөх маргаан үүсэв. Нэхэмжлэгч нэгэн өрх газрын кадастрын зураг хийлгэж, эзэмших хүсэлт гаргасан байтал, захиргааны байгууллага өмнө нь өөр нэгэн этгээдэд тухайн газрыг эзэмшүүлэх захирамж гаргаж, өмчлүүлсэн байсан тул газрын хэмжээг нэмэгдүүлэн эзэмшүүлсэн захирамж хууль бус гэж маргаан гарсан.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Захиргааны байгууллага өмнө нь өөр этгээдэд газар олгосон байхад, нэхэмжлэгчийн кадастрын зураг хийлгэсэн газрыг дахин олгосон нь хууль бус, шударга бус гэж үзэв.
• Гуравдагч этгээд: Газар эзэмших хүсэлт гаргах үед бусдын газартай давчцаж байгааг газрын алба мэдээлээгүй, мөн өөрийн газар эзэмшиж буй хэсэг нь төлөвлөгөөнд тусгагдсан тул олгосон нь зөв гэж үзэв.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагын зарим хэсгийг хангаж, захиргааны байгууллагын зарим захирамж хууль бус гэж тогтоосон байна. Давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээж, нэхэмжлэлийн шаардлагын үлдэх хэсэг болох өөр нэгэн захирамж хууль бус байсныг тогтоох замаар шийдвэрийг өөрчилж, гуравдагч этгээдийн гомдлыг хангахгүй орхив. Учир нь нэхэмжлэгч 2014 онд кадастрын зураг хийлгэсэн байх үед тухайн газрыг эзэмших эрхтэй болсон гэж үзэх үндэслэлтэй байсан тул захиргааны байгууллагын газар эзэмшүүлэх шийдвэрүүд нэхэмжлэгчийн эрхийг зөрчсөн гэж дүгнэв.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Захиргааны байгууллага нь газар эзэмшүүлэх хүсэлт гаргасан газрын байршил нь бусдын эзэмшиж, ашиглаж байгаа газартай ямар нэг хэмжээгээр давчцаж байгаа эсэхийг шалгаж тодруулах үүрэгтэй байсан тул захиргааны байгууллагын газар эзэмшүүлэх шийдвэрүүд шударга ёс, тэгш байдлыг хангах зарчимт нийцээгүй (Газрын тухай хууль 31.3, 31.2).
• Нэхэмжлэгч тухайн газрыг бодитоор эзэмшиж, ашиглаж байгааг үгүйсгэх үндэслэлгүй, мөн нэхэмжлэгч кадастрын зураг хийлгэх үед газар эзэмших хүсэлт гаргасан нь тухайн газрыг эзэмших эрхтэй болсон гэж үзэх үндэслэлтэй тул захиргааны байгууллагын газар эзэмшүүлэх шийдвэрүүд хууль бус (Газрын тухай хууль 4.1.3).
• Захиргааны хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 119.2, 120.3 заалтыг үндэслэн шүүхийн шийдвэрийг өөрчилж, нэхэмжлэлийн шаардлагын үлдэх хэсгийг хангаж, гуравдагч этгээдийн гомдлыг хангахгүй орхив.