Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Газар эзэмшиж, өмчлөх эрх олгох үед бусдын эзэмшиж буй газартай давхцал байгаа эсэхийг нягтлан шалгаагүй, мөн өмчлөх эрх олгосон захирамж нь өөр нэг этгээдийн эзэмшил газартой давчцаж буй асуудал. Нэхэмжлэгч өөрийн эзэмшиж буй газрын хэмжээг бусдын эзэмшил газартой давчцалтай гэж үзэн, газар эзэмшүүлэх захирамжийг хүчингүй болгож, өөрт нь нэмж өмчлүүлэх хүсэлт гаргасан. Хариуцагч байгууллага нь өмчлүүлэх шийдвэр гаргахдаа давчцлыг арилгасан гэж үзэн нэхэмжлэгчийн газрын хэмжээг багасгаж өмчлүүлсэн байна.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Захиргааны байгууллагууд газар эзэмшүүлэх, өмчлүүлэх шийдвэр гаргахдаа бодит байдлыг (байшин байгаа эсэх, хил зааг) нягтлан шалгаагүй, мөн нэхэмжлэгчийн өмчлөх эрхийг хөндөн, газар эзэмшигчдийн хоорондын давчцлыг арилгахгүйгээр бусдад өмчлүүлсэн нь хууль бус гэж үзсэн.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Газар өмчлүүлэх шийдвэр гаргахдаа давчцлыг арилгах зорилгоор нэхэмжлэгчийн газрын хэмжээг багасгаж өмчлүүлсэн бөгөөд нэхэмжлэгчийн шаардлагыг хүлээн авах үндэслэлгүй гэж үзсэн.

Шатуудын шийдвэр

Захиргааны хэрэг шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн бөгөөд энэхүү давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэгчийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, хариуцагч байгууллагад нэмж өмчлүүлэх шийдвэр гаргахыг даалгасан. Шүүх анхан шатны шүүх газар эзэмшүүлэх, өмчлүүлэх хууль журмыг буруу тайлбарлан хэрэглэж, шударга ёсны зарчмыг зөрчсөн гэж дүгнэсэн.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Газар эзэмшүүлэх, өмчлүүлэх шийдвэр гаргах үед тухайн газрыг бусад этгээд эзэмшиж, ашиглаж байгаа газартай давчцалтай эсэхийг нарийвчлан нягтлан шалгах ёстой (Газрын тухай хууль 31.3).
• Иргэнд газар өмчлүүлэх эрх бүхий байгууллага нь иргэний гаргасан өргөдөл болон тухайн иргэн газрыг өмчлөх эрхтэй этгээд болохыг нотолсны үндсэн дээр захирамж гаргах ёстой (Монгол Улсын иргэнд газар өмчлүүлэх тухай хууль 21.1).
• Захиргааны байгууллагын газар эзэмшүүлэх, өмчлүүлэх шийдвэр нь бодит байдлыг (байшин, эзэмшил) тодорхойлолгүй, бусдын эзэмшилтой давчцалтай байх нь хууль бус үйлдэл юм.