Захиргааны хэргийн давж заалдах шатны шүүхийн Магадлал

Үйл явдал

Үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлд нэмэлт, өөрчлөлт оруулах үед барьцаалагчийн зөвшөөрөл авах шаардлагатай эсэх тухай маргаан. Нэхэмжлэгч нь өмчлөгчөөр тогтоогдсан үл хөдлөх эд хөрөнгийг өөрийн нэр дээр бүртгүүлэх хүсэлт гаргасан боловч барьцааны эрх бүртгэгдсэн тул бүртгэхээс татгалзсан үйлдлийг буруутган шүүхэд хандав.

Талуудын байр суурь

• Нэхэмжлэгч: Зээлийн гэрээний дагуу барьцаагаар хангах үүрэг дуусгавар болсон тул барьцаалагч банкны зөвшөөрөлгүйгээр өмчлөгчийг өөрчлөх эрхтэй.
• Хариуцагч (захиргааны байгууллага): Баригцааны эрх бүртгэгдсэн байх үед барьцаалагчийн зөвшөөрөлгүйгээр өмчлөгчийг өөрчлөх боломжгүй бөгөөд бүртгэл хийхээс татгалзах нь хууль ёсны үндэслэлтэй.

Шатуудын шийдвэр

Анхан шатны шүүх нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон бөгөөд давж заалдах шатны шүүх анхан шатны шийдвэрийг хэвээр үлдээв. Учир нь барьцааны эрх бүртгэгдсэн үед барьцаалагчийн зөвшөөрөлгүйгээр өмчлөгчийг өөрчлөх нь хууль бус бөгөөд маргаантай эд хөрөнгийн өмчлөгчийг тогтоосон шүүхийн шийдвэр байгаа ч барьцааг чөлөөлөх тухай маргааныг эцэслэн шийдвэрлэж, банкны зөвшөөрөл авсан тохиолдолд л бүртгэл хийх боломжтой.

Хууль зүйн гол дүгнэлт

• Үл хөдлөх эд хөрөнгийн өмчлөх эрхийн улсын бүртгэлд нэмэлт, өөрчлөлт хийх үед түүний улмаас эрх, хууль ёсны ашиг сонирхол нь шууд хөндөгдөж болох иргэн, хуулийн этгээд буюу барьцаалагчийн нотариатаар гэрчлүүлсэн зөвшөөрлийг заавал авсан байх ёстой (Эд хөрөнгө өмчлөх эрх, түүнтэй холбоотой эд хөрөнгийн бусад эрхийн улсын бүртгэлийн тухай хууль 19.2).
• Улсын бүртгэлд өмчлөгч өөрчлөгдөх тохиолдолд барьцаалагчийн зөвшөөрөлгүйгээр бүртгэл хийх нь хууль бус бөгөөд захиргааны байгууллага ийнхүү татгалзах нь үндэслэлтэй (Эд хөрөнгө өмчлөх эрх, түүнтэй холбоотой эд хөрөнгийн бусад эрхийн улсын бүртгэлийн тухай хууль 19.1.2).
• Улсын бүртгэлийн байгууллага нь өмнө нь бүртгэгдсэн эрх хүчинтэй байхад дахин бүртгэж, гэрчилгээ олгохгүй, мөн бүртгэлд хөдөлгөөн хийх эрхийг түдгэлзүүлсэн тухай шийдвэрийг зөрчиж өөрчлөлт хийх боломжгүй (Улсын бүртгэлийн ерөнхий хууль 18.1.8, 18.1.10).