Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: Нэхэмжлэгч Н.Б нь 2017 оны 9-р сард "Хьюндай грэйс" маркийн автомашинаа хариуцагч Б.А-тай 4 тугалтай үнээр солихоор тохиролцож, машинаа хүлээлгэн өгч, өмчлөх эрхийг шилжүүлсэн боловч хариуцагч нь одоо болтол 4 тугалтай үнээг өгөөгүй.
• Нэхэмжлэгч: Б.А-аас автомашины үнэ болон хохиролд нийт 3,487,580 төгрөг гаргуулахыг шаардсан.
• Хариуцагч: Нэхэмжлэгч автомашины татвар, торгуульд 1,120,000 төгрөгийг өөрөөр төлүүлээд, уг мөнгийг өгөөд үнээгээ авна гэсэн боловч аваагүй, үнээг нь зүсэлж өгсөн байсан, 2018 оны 2-р сард зуднаар манай бүх мал үхсэн тул эрсдэлийг өмчлөгч хариуцах ёстой гэж маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Өдөр: 2020-06-10, Дугаар: 183/ШШ2020/01589
• Шийдвэр: Хариуцагч Б.А-аас гэрээний үүрэгт 3,487,580 төгрөгийг гаргуулж, нэхэмжлэгч Н.Б-д олгосон.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 274.1.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Өдөр: 2020-08-28, Дугаар: 1846
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлүүлэх.
• Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийн 1 дэх заалтыг "Иргэний хуулийн 274.1, 219.1-д зааснаар хариуцагч Б.А-аас 3,289,600 төгрөг гаргуулж, нэхэмжлэгч Н.Б-д олгож, нэхэмжлэлээс 197,980 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгосугай" гэж, 2 дахь заалтыг "Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56.2, 60.1, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7.1.1-д зааснаар нэхэмжлэгч Н.Б-гаас улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 70,752 төгрөгийг улсын төсвийн орлогод хэвэээр үлдээж, хариуцагч Б.А-аас 67,583 төгрөг гаргуулан, нэхэмжлэгч Н.Б-д олгосугай" гэж тус тус өөрчлөн шийдвэрийн бусад заалтыг хэвээр үлдээсэн.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 274.1, 219.1, 222.7.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Өдөр: 2022-09-22, Дугаар: 001/ХТ2022/00846
• Гомдлол гаргагч: Хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч Б.Алтаншагай
• Гомдлолын шалтгаан: Анхан болон давж заалдах шатны шүүхүүд Иргэний хуулийг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн тул шийдвэр, магадлалыг бүхэлд нь хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгох.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгчийн гомдлыг хангахгүй орхисон.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Талуудын хооронд байгуулагдсан 2017 оны 9-р сарын гэрээг Иргэний хуулийн 274.1-д нийцсэн арилжааны гэрээ гэж үзсэн нь зөв.
• Нэхэмжлэгч автомашиныг шилжүүлсэн боловч хариуцагч 4 тугалтай үнээг шилжүүлэн өгөх үүргээ биелүүлээгүй нь тогтоогдсон.
• Хариуцагч нь тугалтай 4 үнээг зүсэлж өгсөн, уг мал нь зуднаар үхсэн гэх тайлбар, татгалзлаа баримтаар нотлоогүй.
• Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагад Иргэний хуулийн 274.1, 219.1, 222.7-д заасан хэм хэмжээг хэрэглэж, шийдвэрт өөрчлөлт оруулсан нь оновчтой.
• Иргэний хуулийн 219.1, 222.7-д зааснаар үүрэг гүйцэтгэгч үүргээ зөрчсөн тохиолдолд үүрэг гүйцэтгүүлэгч хохирлоо арилгуулах эрхтэй.
• Хөрөнгө шилжүүлэх хугацааг гэрээнд тогтоогоогүй тул Иргэний хуулийн 274.1-д зааснаар талууд үүргээ харилцан биелүүлэх ёстой.
• Хариуцагч үүргээ биелүүлээгүй тул хугацаа хэтэрсэн гэж үзэх бөгөөд Иргэний хуулийн 222.4-т зааснаар хугацаа хэтрүүлсэн үүрэг гүйцэтгэгч тугалтай 4 үнээний үнийг төлөх үүрэгтэй.
• Хариуцагч нэхэмжлэгч талыг эд хөрөнгө хүлээж авах үүргээ биелүүлээгүй, хугацаа хэтрүүлсэн гэх тайлбар, татгалзлаа баримтаар нотлоогүй.
• Хоёр шатны шүүх хэрэг хянан шийдвэрлэх ажиллагааг хуульд заасан журмын дагуу явуулж, хэргийн оролцогчийн эрхийг зөрчөөгүй.