Улсын дээд шүүхийн Шүүх хуралдааны тогтоол

📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА

• Үйл явдал: "Г" ХХК хариуцагч Ц.Э-д холбогдуулан 34,082,184 төгрөг гаргуулах тухай нэхэмжлэл гаргасан.
• Нэхэмжлэгч: "Г" ХХК - хариуцагч Ц.Э-д холбогдуулан бараа борлуулсны төлбөр болон алдангид нийт 34,082,184 төгрөгийг гаргуулах шаардлага гаргасан.
• Хариуцагч: Ц.Э - нэхэмжлэлтэй зөвшөөрч, маргасан.

🏛️ АНХАН ШАТ

• Шийдвэр: Хариуцагч Ц.Э-гаас 22,721,456 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч "Г" ХХК-д олгож, үлдэх 11,360,728 төгрөгт холбогдох хэсгийг хэрэгсэхгүй болгож, улсын тэмдэгтийн хураамжид төлсөн 328,361 төгрөгийг улсын төсвийн орлогод хэвээр үлдээж, хариуцагч Ц.Э-гаас 271,557 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч "Г" ХХК-д олго.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 415.2, 232.6, Улсын тэмдэгтийн хураамжийн тухай хуулийн 7.1.1, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 56.2, 60.1.

🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ

• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч "Г" ХХК
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх нэхэмжлэлийн шаардлагаас 11,360,728 төгрөг буюу үндсэн нэхэмжлэлийн шаардлагын талыг хассан нь нотлох баримтад ташаа хандаж, хуулийг зөрүүтэй хэрэглэсэн.
• Шийдвэр: Хариуцагч Ц.Э-гаас 11,360,728 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч "Г" ХХК-д олгох, улсын тэмдэгтийн хураамж 196,722 төгрөг гаргуулан нэхэмжлэгч "Г" ХХК-д олгох.
• Үндэслэл: Иргэний хуулийн 359.1, 242.11, 236.6.

⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ

• Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгч "Г" ХХК
• Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлал хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангасангүй.
• Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт хууль хэрэглээний өөрчлөлт оруулсан.

📚 ҮНДЭСЛЭЛ

• Хяналтын шатны шүүх давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрт хууль хэрэглээний өөрчлөлт оруулсан нь зүйтэй гэж дүгнэсэн.
• Давж заалдах шатны шүүх хохирлын тал хувийг хариуцагч Ц.Э хариуцах ёстой гэсэн үндэслэлээр 11,360,728 төгрөгийг гаргуулан нэхэмжлэгчид олгохоор анхан шатны шүүхийн шийдвэрт өөрчлөлт оруулахдаа маргааны үйл баримтад Иргэний хуулийн 242.11-д заасныг буруу тайлбарлан хэрэглэсэн байх ба магадлал хууль ёсны бөгөөд үндэслэл бүхий байх шаардлагыг хангасангүй.
• Нэхэмжлэгчийн алданги гаргуулах шаардлагын талаар хяналтын шатны шүүх эрх зүйн дүгнэлт хийнэ. Нэхэмжлэгч нь “Гэрээт борлуулагчийн гэрээ”-ний 6.5 дахь заалтад 0.5 хувийн алданги тохирсон гэсэн нөхцөлөөр хариуцагчаас 11,360,728 төгрөгийн алданги гаргуулахаар шаардсан. Харин нэхэмжлэлийн шаардлагын үндэслэл болж буй 2024.11.18-ны өдрийн “Тооцоо нийлэх гэрээ”-ний 3.5-д “Гэрээнд заасан хугацаа хэтрүүлсэн тал нь хоног тутамд гүйцэтгээгүй үүргийн үнийн дүнгийн 0.5 хувиар алданги төлнө” гэж тусгайлан тохиролцсон ба үүрэг гүйцэтгэх хугацааг 2025.03.18-ны өдрөөр тогтоосон байна. Гэвч нэхэмжлэгч тал энэ хугацаа дуусаагүй байхад буюу 2025.01.13-ны өдөр шүүхэд хандахдаа хариуцагчаас алдангийг шаардсан нь үндэслэлгүй буюу хариуцагчийг гэрээнд заасан төлбөр төлөх хугацааг хэтрүүлсэн гэж үзэхгүй. Анхан болон давж заалдах шатны шүүх алдангийн шаардлагыг хэрэгсэхгүй болгож шийдвэрлэсэн нь зөв боловч шаардлагын үндэслэл болж буй гэрээний нөхцөлийг зөв тодорхойлоогүйгээс “алдангийг хэзээнээс тооцох нь ойлгомжгүй” гэх агуулгатай буруу дүгнэлт хийснийг залруулав.