📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: “АО” ХХК нь Б.М, Г.Э нартай орон сууц зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулсан боловч төлбөрөө хугацаандаа төлөөгүй тул гэрээг цуцалж, орон сууцыг чөлөөлүүлэх, түрээсийн төлбөр гаргуулах нэхэмжлэл гаргасан. Хариуцагч нар эдгээр орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоолгох, "АО" ХХК-аас ус, дулааны төлбөр, ашиглалтын зардал, алданги гаргуулах сөрөг нэхэмжлэл гаргасан.
- Нэхэмжлэгч: "АО" ХХК нь хариуцагч нараас 000, 001, 002 тоот орон сууцыг албадан чөлөөлүүлэх, 33,676,500 төгрөгийн түрээсийн төлбөр гаргуулахыг шаардсан.
- Хариуцагч: "БХ" ХХК, Б.М, Г.Э нар нь маргаан бүхий орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоолгох, "АО" ХХК-аас 583,335,506 төгрөгийн ус, дулааны төлбөр, ашиглалтын зардал, алданги гаргуулахыг шаардгасан.
🏛️ АНХАН ШАТ
- Өдөр: 2024-08-29, Дугаар: 104/ШШ2024/00451
- Шийдвэр: Маргаан бүхий орон сууцуудыг хариуцагч нарын хууль бус эзэмшлээс чөлөөлж, нэхэмжлэгчид олгох, хариуцагч нараас 129,580,879 төгрөгийг гаргуулж хариуцагч нарт олгох, түрээсийн төлбөр гаргуулах үндсэн нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон, орон сууцны өмчлөгчөөр тогтоолгох болон 583,335,506 төгрөг гаргуулах сөрөг нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- Үндэслэл: Иргэний хуулийн 106.1, 262.1, 264.1-д заасныг баримтлан зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэн, хариуцагч нар үүргээ зөрчсөн тул нэхэмжлэгч гэрээг цуцлах эрхтэй.
🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- Өдөр: 2024-11-11, Дугаар: 210/МА2024/001977
- Гомдлол гаргагч: Хариуцагч нар
- Гомдлолын шалтгаан: Анхан шатны шүүхийн шийдвэр хууль бус, хэргийг хэлэлцэх ажиллагааны журам зөрчигдсөн.
- Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг өөрчлөн, орон сууцуудыг нэхэмжлэгчид олгож, хариуцагч тус бүрийн төлсөн төлбөрийг тус бүрд нь олгож, түрээсийн төлбөр гаргуулах тухай хэсгийг болон хариуцагч Б.М, Г.Э нарын сөрөг нэхэмжлэлийг бүхэлд нь хэрэгсэхгүй болгож, ашиглалтын зардал, алданги гаргуулах сөрөг нэхэмжлэлтэй хэргийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- Үндэслэл: Иргэний хуулийн 106.1, 262.1, 264.1, 318.1-д заасныг баримтлан талуудын хооронд зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээний үнийг төлөх нөхцөлийг өөрчилсөн хэлцэл хийгдээгүй, ашиглалтын гэрээний төлбөр нь тусдаа харилцаа юм.
⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- Өдөр: 2025-01-21, Дугаар: 001/ШХТ2025/00055
- Гомдлол гаргагч: Хариуцагч нарын итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч
- Гомдлолын шалтгаан: Анхан болон давж заалдах шатны шүүх Иргэний хуулийн 262.1, 264.1, Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 117.1 дэх хэсгийн зохицуулалтыг зөрүүтэй хэрэглэсэн, хэргийн оролцогчдын хуулиар олгогдсон эрхийг үндэслэлгүйгээр хязгаарлан хариуцагч нарын төлөөлөгчдийг оролцуулалгүйгээр хэргийг хэлэлцсэн.
- Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалын тогтоох хэсгийн 1 дэх заалтын хуулийн зүйл, заалтыг өөрчлөн, магадлалын бусад заалтыг хэвээр үлдээж, хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч нарын гомдлыг хангахгүй орхисон.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Анхан болон давж заалдах шатны шүүх “АО” ХХК, Б.М болон Г.Э нарын хооронд Иргэний хуулийн 262.1-д заасан Зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээний харилцаа үүссэн, нэхэмжлэгч гэрээнээс татгалзсаны үр дагаврыг мөн хуулийн 264.1-д зааснаар шаардах эрхтэй гэж үзсэн нь хууль хэрэглээний хувьд буруу.
- Талууд төлбөрийн зохих хэсэгт хүү тооцсон нь зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээний шаардлагыг бүрэн хангаагүй. Үл хөдлөх эд хөрөнгийн хувьд үнийг хүүгийн хамт хэсэгчлэн төлөх тохиолдолд үл хөдлөх эд хөрөнгийн тохиролцсон үнэ нэмэгдэх тул энэ агуулгаар үл хөдлөх хөрөнгийн хувьд зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээ байх боломжгүй.
- Зохигчийн хооронд Иргэний хуулийн 243.1-д заасан худалдах-худалдан авах гэрээ байгуулагдсан ба гэрээний үнийг төлөх хэлбэрийг талууд гэрээндээ ялгамжтайгаар тогтоосон байх нь гэрээг Иргэний хуулийн 262.1-д заасан зээлээр худалдах-худалдан авах гэрээ гэж үзэх үндэслэл болохгүй.
- Талууд орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээг шүүхэд нэхэмжлэл гаргахаас өмнө цуцалсан гэж дүгнэх үндэслэлтэй байна.
- Талуудын хооронд байгуулагдсан орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээ нь урт хугацааны гэрээнд хамаарах тул Иргэний хуулийн 221.1, 221.3, 221.5-д заасан зохицуулалт хамаарна.
- Хариуцагч нар нь орон сууцны үнэ төлөх үүргээ 2020 оны 5 сараас биелүүлээгүй, үүрэг гүйцэтгэхийг нэхэмжлэгч 2020 оны 10 сард шаардсан хэдий ч үр дүн гараагүй тул нэхэмжлэгч Иргэний хуулийн 205.1-д зааснаар гэрээнээс татгалзах эрхтэй.
- Хариуцагч нар нь Иргэний хуулийн 205.1-д зааснаар гэрээнээс татгалзсаны үр дагавар болох гэрээгээр шилжүүлсэн орон сууцыг биет байдлаар нь нэхэмжлэгчид буцаан өгөх үүрэгтэйгээс гадна гэрээний үнэд төлсөн 129,580,878 төгрөгөө нэхэмжлэгчээс буцаан гаргуулахаар шаардах эрхтэй.
- Нэхэмжлэгчийн нэхэмжлэлийн агуулга нь Иргэний хуулийн 205.1, 243.1-д зааснаар орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээг цуцалсны үр дагаварт 000, 001, 002 тоот орон сууцны эзэмшлийг буцаан шаардсан агуулгатай байна.
- Хариуцагч нар нь орон сууцны үнийг бүрэн төлөөгүй тул орон сууц худалдах-худалдан авах гэрээний үндсэн дээр өмчлөгчөөр тогтоолгох сөрөг нэхэмжлэлийг хангах үндэслэл тогтоогдохгүй.
- “Дулаан, ус дамжуулан түгээх шугам сүлжээний ашиглалт, засвар үйлчилгээний гэрээ”-ний асуудал нь тусдаа харилцаа бүн Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 73.2-т нийцжээ.
- Шүүх хуралдаан удаа дараа хойшлогдож байсан тул дахин шүүх хуралдааныг хойшлуулах тухай хариуцагчийн итгэмжлэгдсэн төлөөлөгч, өмгөөлөгч нарын хүсэлтийг хангахгүй орхиж 2024-08-29-ний өдөр шүүх хуралдааныг хариуцагчийн эзгүйд шийдвэрлэсэн нь Иргэний хэрэг шүүхэд хянан шийдвэрлэх тухай хуулийн 25.1.2, 100.3-т тус тус заасныг зөрчөөгүй.