📄 ХЭРГИЙН ТОВЧ ТАНИЛЦУУЛГА
- Үйл явдал: 2022 оны 10 дугаар сарын 28-ны өдөр “Тайгам Алтай” ХХК нь “Барилга хөгжил констракшн” ХХК-тай орон сууц захиалгаар бариулах гэрээг байгуулсан. Энэ гэрээний дагуу “Барилга хөгжил констракшн” ХХК нь 2023 оны 9 дүгээр сарын 01-ний өдөр барилгыг ашиглалтад оруулахаар тохиролцсон боловч хугацаандаа хүлээлгэн өгөөгүй. Иймд “Тайгам Алтай” ХХК нь гэрээний үүргээ зөрчсөн гэх үндэслэлээр шүүхэд хандсан.
- Нэхэмжлэгч: “Тайгам Алтай” ХХК нь “Барилга хөгжил констракшн” ХХК-иас гэрээний үүрэг зөрчсөн, барилгын ажлыг хугацаандаа гүйцэтгээгүй тул алданги 128,799,000 төгрөг гаргуулахыг шаардсан.
- Хариуцагч: “Барилга хөгжил констракшн” ХХК нь нэхэмжлэлийн шаардлагыг зөвшөөрөхгүй, барилгын ажил саатсан нь гэрээний 2.3-т заасан “гэнэтийн буюу давагдашгүй хүчин зүйл”-ийн улмаас үүссэн хэмээн тайлбарласан. Тухайлбал, Хөгжлийн банкны зээл зогссон, цар тахал, нийтийн бэлэн байдлын зэрэг зэрэг шалтгаанууд нь ажил гүйцэтгэхэд саад учруулсан.
🏛️ АНХАН ШАТ
- Өдөр: 2024-05-27, Дугаар: 183/ШШ2024/02329
- Шийдвэр: Нэхэмжлэлийн шаардлагыг бүхэлд нь хангаж, "Барилга хөгжил констракшн" ХХК-иас 128,799,000 төгрөгийг гаргуулж "Тайгам Алтай" ХХК-д олгосон.
- Үндэслэл: Гэрээний үүргээ зөрчсөн нь тогтоогдсон.
🔁 ДАВЖ ЗААЛДАХ ШАТ
- Өдөр: 2024-07-24, Дугаар: 210/МА2024/001494
- Гомдлол гаргагч: Хариуцагч
- Гомдлолын шалтгаан: Гэрээний үүрэг зөрчсөн нь давагдашгүй хүчин зүйлийн улмаас үүссэн тул алданги төлөх үндэслэлгүй.
- Шийдвэр: Анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хүчингүй болгож, нэхэмжлэлийг хэрэгсэхгүй болгосон.
- Үндэслэл: Иргэний хуулийн 219.1-т заасан давагдашгүй хүчний нөхцөл байдал үүссэн.
⚖️ ХЯНАЛТЫН ШАТ
- Өдөр: 2024-12-16, Дугаар: 210/МА2024/001494
- Гомдлол гаргагч: Нэхэмжлэгчийн өмгөөлөгч
- Гомдлолын шалтгаан: Давж заалдах шатны шүүх Иргэний хуулийн заалтыг буруу тайлбарлаж хэрэглэсэн.
- Шийдвэр: Давж заалдах шатны шүүхийн магадлалыг хүчингүй болгож, анхан шатны шүүхийн шийдвэрийг хэвээр үлдээсэн.
📚 ҮНДЭСЛЭЛ
- Давж заалдах шатны шүүх хариуцагчийн тавьсан давагдашгүй хүчин зүйлийн үндэслэлийг зохих ёсоор үнэлээгүй.
- Иргэний хуулийн 219.1-т заасан “давагдашгүй хүчин зүйл” нь тухайн үүргийг гүйцэтгэх боломжгүй болгосон онцгой, урьдчилан таамаглах боломжгүй, зайлсхийх боломжгүй нөхцөл байдал байх ёстой. Хариуцагчийн дурдсан нөхцөл байдлууд нь үүргийн гүйцэтгэлд саад учруулсан байж болох ч, давагдашгүй хүчин зүйлд тооцогдохгүй.
- Хариуцагч нь гэрээний хугацаа хойшлогдсон, эсвэл гэрээг цуцлах тухай хүсэлтээ нэхэмжлэгчид тавиагүй бөгөөд зөвхөн орон сууц ашиглалтад ороход хойшлогдсон гэх тайлбар нь үндэслэлгүй.
- Захиалгын гэрээнд тухайн барилгын ажлыг гүйцэтгэх үед Хөгжлийн банкны зээл зогссон, цар тахал, нийтийн бэлэн байдлын зэрэг зэрэг шалтгаанууд нь давагдашгүй хүчин зүйлд хамаарахгүй.
- Иймд анхан шатны шүүх гэрээний үүрэг зөрчсөн гэж дүгнэж, алданги гаргуулахаар шийдвэрлэсэн нь Иргэний хуулийн холбогдох заалтад нийцсэн байна.